Nascholing voor en door zorgprofessionals

Het gebruik van bloedleegtesystemen kent een lange geschiedenis en vormt een onmisbaar hulpmiddel bij operaties aan de extremiteiten. Om een goed operatieveld en minimaal bloedverlies te bewerkstelligen, zijn een goede indicatiestelling en een nauwkeurige plaatsing van belang, evenals het hanteren van de laagst mogelijke effectieve cuffdruk. De toepassing van patiëntspecifieke drukinstellingen, bijvoorbeeld op basis van de limb occlusion pressure, biedt voordelen ten opzichte van vaste drukstandaarden. Bij specifieke patiëntengroepen moet zorgvuldig worden afgewogen of het gebruik van bloedleegte is aangewezen is en zo ja, of specifieke voorzorgsmaatregelen noodzakelijk zijn. Complicaties zijn relatief zeldzaam, maar kunnen ernstig zijn. In de toekomst zullen tourniquetinstellingen verder worden gepersonaliseerd en worden, waar aangewezen, alternatieve technieken ingezet. Naar verwachting wordt meer aandacht besteed aan het vinden van een optimale balans tussen chirurgisch voordeel en patiëntveiligheid.

Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) wordt wereldwijd toegepast na colorectale chirurgie om het herstelproces van patiënten te versnellen en de ziekenhuisopname te verkorten. In dit artikel wordt de praktische implementatie van een succesvol perioperatief ERAS-zorgpad in het Catharina Ziekenhuis besproken. Er wordt ingegaan op de peri- en postoperatieve strategieën die vroeg herstel en ontslag ondersteunen. Hierbij ligt de nadruk op evidencebased protocollen voor anesthesie, pijnbestrijding, mobilisatie en orale intake. Daarnaast worden de voorwaarden van een succesvol vroeg ontslagbeleid besproken, waaronder ontslagcriteria en organisatorische randvoorwaarden.

Marc Daemen is klinisch psycholoog, psychotherapeut, P-opleider en Primus Inter Pares bij GGZ Westelijk Noord-Brabant (GGZ WNB). Daemen is gespecialiseerd in groepstherapie. Bij de RINO Groep is hij coördinerend docent groepsdynamica. Daarnaast is Daemen voorzitter van de Nederlandse vereniging voor groepsdynamica en groepspsychotherapie (NVGP).

Chronische postoperatieve pijn (chronic post-surgical pain, CPSP) komt regelmatig voor en heeft aanzienlijke gevolgen voor herstel, functioneren, kwaliteit van leven en zorgkosten. Ondanks verbeteringen in chirurgische technieken en perioperatief pijnmanagement is de incidentie van CPSP de afgelopen decennia nauwelijks gedaald. CPSP ontstaat door een complex samenspel van perifere en centrale sensitisatie, verminderde endogene pijnremming en neuro-inflammatoire processen, beïnvloed door genetische, psychologische en sociale factoren. Bij de meeste patiënten neemt sensitisatie af tijdens wondgenezing, maar bij een kwetsbare subgroep persisteert deze. Psychologische factoren zoals angst, pijncatastroferen en beperkte sociale steun versterken centrale sensitisatie en belemmeren herstel. CPSP dient daarom te worden beschouwd als een multifactorieel en dynamisch probleem. Daarvoor is een geïntegreerde biopsychosociale en multidisciplinaire aanpak en een individuele begeleiding na ontslag noodzakelijk, om chronificatie van pijn te begrijpen en eventueel te voorkomen.

Een posttraumatische stressstoornis (PTSS) komt vaak voor bij vluchtelingen, ook als zij zwanger zijn. Maternale stress, zoals PTSS, kan een negatieve invloed hebben op de ontwikkeling van het ongeboren kind en op de emotionele beschikbaarheid van de moeder na de bevalling. Een traumaverwerkende therapie is de eerstekeusbehandeling bij PTSS. Wetenschappelijk onderzoek naar de toepasbaarheid, veiligheid en effectiviteit van traumaverwerkende therapie bij zwangere vrouwen is schaars. Wij behandelden een meervoudig getraumatiseerde zwangere vluchtelinge twee keer per week door middel van eye movement desensitization and reprocessing (EMDR). Behoudens het gebruik van een tolk, is de toepassing van het protocol niet aangepast. De behandeling werd goed verdragen en leidde tot een remissie van de PTSS. Deze casus illustreert hoe een traumagerichte therapie eruit kan zien, welke keuzes gemaakt kunnen worden. Een dergelijke therapie is te overwegen bij ernstige intrusieve klachten. Meer onderzoek naar traumaverwerkende therapie bij zwangere vrouwen met PTSS is nodig.

De werkdruk onder anesthesiologen wordt steeds groter. Hoe houd je anesthesiologen duurzaam inzetbaar en hoe zorg je dat jonge artsen kiezen voor dit specialisme? Met de werkgroep I’M SAFE richten Anniek Raaijmaakers en Cas van Oort zich op dit onderwerp. A&I ging met hen in gesprek over diensten, autonomie, schaalvergroting, de werk-privébalans en de noodzaak van een cultuurverandering.