AccreDidact Tandarts

Verslaving komt in alle lagen van de samenleving voor, waardoor vrijwel elke mondzorgpraktijk ermee te maken krijgt. Patiënten melden hun gebruik soms openlijk, maar vaak verbergen ze het uit schaamte. Verslavende middelen kunnen direct lichamelijke schade veroorzaken, de problemen in de mond ontstaan echter veelal indirect, door een combinatie van allerlei oorzaken: slechte mondhygiëne, tabak, stress, beperkte toegang tot zorg en systemische gezondheidseffecten spelen alle mee. Mondzorgverleners vinden het behandelen van patiënten die middelen gebruiken vaak uitdagend. Meer kennis over middelengebruik vergroot echter de bereidheid om te screenen. Praktische problemen komen veel voor: patiënten missen regelmatig afspraken en hebben vaak verhoogde tandartsangst. Ook financiële barrières spelen een rol. Verslaving en mondgezondheid beïnvloeden elkaar wederzijds. Uit onderzoek blijkt dat patiënten die uitgebreide mondzorg ontvingen een betere kwaliteit van leven hadden, vaker werk vonden, langer abstinent bleven en minder vaak dakloos werden. Mondzorg bevordert bovendien het herstel. Daarom wordt het aanbieden van volledige mondzorg tijdens hersteltrajecten essentieel gevonden. Omdat het onmogelijk is alle verslavende middelen in detail te bespreken, richt deze nascholing zich op de middelen die in Nederland het meest worden gebruikt en waarvan over het effect op de mondgezondheid het meeste bekend is: cannabis, cocaïne, ecstasy, amfetaminen, heroïne en alcohol.

Tandplak speelt een belangrijke rol bij het ontstaan en de progressie van cariës, gingivitis en parodontitis. Om tandplak, biofilm en verkleuringen te verwijderen, zijn verschillende mechanische en chemische behandelmethoden beschikbaar. Een relatief recente ontwikkeling binnen de mondzorg is airpolishing. Deze techniek is in de afgelopen decennia uitgegroeid van een hulpmiddel voor het verwijderen van oppervlakkige verkleuringen tot een geavanceerde, veilige en doeltreffende behandelmethode voor het verwijderen van biofilm en verkleuringen. In deze nascholing krijgt u de nodige basiskennis en een uitgebreid overzicht van de huidige stand van zaken rondom airpolishing (state of the art). Daarbij wordt de beschikbare wetenschappelijke literatuur kritisch beoordeeld en komen de voordelen, toepassingsmogelijkheden en beperkingen van de methode aan bod. Vervolgens leert u hoe u veilig met een airpolisher kunt werken en wordt ingegaan op mogelijke risico’s en de onderbouwing daarvan. Tot slot is er aandacht voor praktische aspecten, zoals poederkeuze en de vraag voor welke patiënten airpolishing wel of juist niet een geschikte behandeloptie is. Deze nascholing laat zien waarom airpolishing een steeds belangrijkere plaats inneemt binnen de preventieve, parodontale en peri-implantaire zorg.

Sinds 2011 wordt cariës geclassificeerd als een niet-overdraagbare ziekte (non-communicable disease). Het ontstaan van een cariëslaesie is het gevolg van een ecologische verschuiving binnen de tandplak of biofilm. Deze verschuiving houdt in dat de microbiële samenstelling van de biofilm verandert, waarbij een evenwichtige populatie micro-organismen overgaat in een acidogene en cariogene gemeenschap. Deze verandering in biofilmactiviteit wordt voornamelijk veroorzaakt en in stand gehouden door de frequente consumptie van fermenteerbare koolhydraten die de balans tussen demineralisatie- en remineralisatieprocessen verstoren. Het verlies van mineralen in de harde tandweefsels resulteert uiteindelijk in de vorming van een cariëslaesie. Het cariësproces leidt tot een ontstekingsreactie in het pulpaweefsel. Naarmate de cariëslaesie dichter bij de pulpa komt, nemen zowel de intensiteit als de omvang van deze reactie toe. Bij het voortschrijden van een cariëslaesie en de betrokkenheid van de pulpa kan een endodontische behandeling noodzakelijk zijn. Bij tijdelijke gebitselementen vraagt dit om een zorgvuldige aanpak. Niet behandelen of te vroeg extraheren heeft namelijk grote gevolgen: verlies van ruimte in de tandboog, verstoorde eruptie van blijvende elementen en functieverlies. Een endodontische behandeling – vaak pulpatherapie genoemd – is daarom cruciaal voor het behoud van het tijdelijke gebitselement en de algehele mondgezondheid van het kind. Het draait om het juiste moment, de juiste indicatie en de juiste techniek. Een verkeerde inschatting kan leiden tot onnodig verlies van elementen of juist tot onvoldoende behandeling van een ontstoken pulpa. Door tijdig in te grijpen en de pulpastatus nauwkeurig vast te stellen, voorkom je complicaties en draag je bij aan een gezonde tandontwikkeling. Dit programma is bedoeld om tandartsen inzicht te bieden in de aanbevelingen en richtlijnen op basis van de huidige klinische en wetenschappelijke kennis over de verschillende aspecten van de endodontische behandeling bij tijdelijke gebitselementen. Er wordt ingegaan op de processen die zich in de pulpa voltrekken bij diepe tot zeer diepe cariëslaesies. Daarnaast komen diagnostische parameters en een stap-voor-stap beschrijving van de klinische procedures binnen de diverse behandelingsmodaliteiten aan bod. De training sluit volledig aan bij het principe van Evidence-Based Practice: je combineert wetenschappelijk bewijs, klinische expertise en de voorkeur van de patiënt tot de best mogelijke zorg.

In dit nascholingsprogramma wordt aandacht besteed aan privacy in de dagelijkse praktijk van de tandarts. Privacy is een fundamenteel mensenrecht. In de gezondheidszorg werken we voortdurend met persoonlijke en gevoelige informatie over de patiënt. Dit stelt hoge eisen aan de integriteit en zorgvuldigheid van werkers in de gezondheidszorg. Het is dan ook een van de redenen dat het medisch beroepsgeheim zo diep verankerd is in het medisch handelen. In het eerste gedeelte van deze nascholing staat het medisch beroepsgeheim centraal. We gaan aan de slag met de juridische achtergrond hiervan en bestuderen de (on)mogelijkheden om medische informatie te delen met anderen dan de patiënt. Ook het verbreken van het beroepsgeheim zonder toestemming van de patiënt komt aan de orde. Het tweede gedeelte van deze nascholing gaat over privacy en gegevensbescherming. Privacy omvat het medisch beroepsgeheim, maar is ruimer dan dat. In dit gedeelte geven we ook praktische tips om privacy in de tandartspraktijk te bevorderen.

Peri-implantaire ontstekingen, zoals peri-implantaire mucositis en peri-implantitis, vormen een belangrijke bedreiging voor het behoud van tandimplantaten. Deze multifactoriële aandoeningen ontstaan door de interactie tussen bacteriële biofilm, materiaaleigenschappen van het implantaat en de immuunrespons van de gastheer. Risicofactoren als slechte mondhygiëne, parodontitis in de voorgeschiedenis, systemische aandoeningen en iatrogene factoren spelen hierbij een cruciale rol. In deze nascholing leert u hoe u deze ontstekingen tijdig herkent, voorkomt en behandelt. Blok A behandelt de risicofactoren, preventieve maatregelen en het belang van een goed ontwerp van de prothetische constructie. Blok B gaat in op diagnostiek en behandeling: van het meten van pocketdiepte tot het inzetten van niet-chirurgische reiniging, eventueel gevolgd door een chirurgische aanpak bij peri-implantitis. U krijgt inzicht in een stapsgewijze behandelstrategie, met nadruk op vroege detectie en het belang van een gestructureerd nazorgprogramma. Na afloop van deze e-learning bent u beter toegerust om peri-implantaire ontstekingen effectief te voorkomen en behandelen, met als doel het behoud van implantaten op de lange termijn.

Hydraulische calciumsilicaatcementen zijn biocompatibele en bioactieve materialen die ingezet worden voor de reparatie van worteldefecten en het behoud van pulpa-vitaliteit. In contact met weefselvocht geven deze cementen Ca²⁺- en OH⁻-ionen af, wat resulteert in een alkalische pH van ongeveer 12,5. Deze hoge pH-waarde remt de groei van micro-organismen en bevordert een goede afdichting, doordat het cement niet resorbeert bij neutrale pH en microlekkage tegengaat. Dankzij de hydroxyapatietachtige neerslag die ontstaat op het cementoppervlak, wordt het materiaal herkend als lichaamseigen. Dit stimuleert hechting aan pulpa- en parodontiumcellen, en bevordert de vorming van hardweefsel en botmineralisatie. Ook de vrijgave van silicium draagt hieraan bij. In deze nascholing leert u hoe hydraulische calciumsilicaatcementen effectief ingezet kunnen worden in de endodontische en restauratieve behandeling van gebitselementen met een ongunstige prognose. De e-learning biedt inzicht in de werkingsmechanismen, indicaties en klinische toepassingen van deze inmiddels gevestigde materiaalgroep.