Nascholing voor en door zorgprofessionals

Autisme kenmerkt zich door problemen in de sociale interactie, de communicatie en het vermogen om flexibel te reageren. Autisme komt naar schatting bij 1% van de bevolking voor. Omdat er geen ‘harde’ metingen bestaan om autisme vast te stellen, is de diagnose gebaseerd op het vaststellen van functiebeperkingen in samenhang met een autistische manier van informatie verwerken. Dit betekent dat de scheidslijn tussen autistisch en niet-autistisch (neurotypisch) enigszins normatief is. De kennis over autisme neemt steeds meer toe, zowel op het gebied van genetica, neuro-imaging, neuropsychologie als op het gebied van behandeling. Het is inmiddels duidelijk dat autisme vooral genetisch is bepaald, maar tegelijkertijd ontstaat uit een complex samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren. Autisme zelf is niet behandelbaar. Bij behandeling gaat het dan ook eerder om ‘behandeling van bijkomende problemen bij autisme’. Hierbij is het herkennen en erkennen van de problematiek essentieel. Deze e-learning geeft inzicht in de etiologie, de diagnostiek en de behandeling van autisme. De normale sociaal-emotionele ontwikkeling zal worden toegelicht, evenals de epidemiologie en de maatschappelijke effecten. Vaardigheden als het herkennen van signalen van autisme in de praktijk en het effectief verwijzen worden hiermee versterkt.

De basis voor deze webinar zijn de veranderde inzichten op het gebied van therapeutische thermoregulatie na een reanimatie (vaak bekend als het koelprotocol). Om dit onderwerp verder uit te diepen zal ook worden ingegaan op de geschiedenis van therapeutische thermoregulatie, de pathofysiologie van hersenschade bij een circulatiestilstand en het beschermende werkingsmechanisme van hypothermie. De webinar wordt verzorgd door Daniel Kleinloog. Daniël is vrijgevestigd anesthesioloog. Daarnaast is hij ook klinisch farmacoloog, geeft hij psychedelica-geassisteerde psychotherapie en is hij hoofdredacteur van iAM. Benedikt Van Loo, anesthesiemedewerker, SPS en redactielid van iAM, treedt op als moderator.

In deze nascholing krijg je eerst inzicht in de geschiedenis van alcoholgebruik en de sociale context. Vervolgens worden definities van overmatig gebruik, probleemgebruik en verslaving behandeld. Daarna gaan we in op de lichamelijke gevolgen en de psychische context van alcoholgebruik, zoals de effecten op het (jonge) brein. Aansluitend richt de e-learning zich op de behandeling van probleemgebruik, met nadruk op gesprekstherapie en technieken zoals motiverende gespreksvoering. Tot slot leer je hoe je als doktersassistent alcoholproblematiek kunt signaleren en bespreekbaar maken. De opgedane kennis wordt aangescherpt aan de hand van kennisvragen en casuïstiek.

Het gelijktijdige gebruik van cocaïne en alcohol komt veel voor en gaat gepaard met een hoog aantal bezoeken aan de Spoedeisende Hulp. Cardiovasculaire complicaties zijn hiervan de voornaamste oorzaak. De combinatie brengt een aanzienlijk hoger risico op hart- en vaatziekten met zich mee dan het gebruik van alleen cocaïne. Dit komt doordat de gelijktijdige inname de vorming van de cardiotoxische metaboliet coca-ethyleen stimuleert, wat de kans op een plotselinge hartdood vergroot. Om deze ernstige gevolgen te beperken, is snelle klinische interventie noodzakelijk. Daarbij richt behandeling zich op cardiovasculaire stabilisatie en preventieve voorlichting over de risico's van deze specifieke combinatie.

Binnen Europa krijgt het juridische kader voor het verantwoord ontwikkelen en gebruiken van AI steeds meer vorm. Van specifieke regels voor AI-gebruik in de gezondheidszorg, waarvoor ook andere wetgeving geldt, zoals patiëntenrechten, is echter nog geen sprake. Bij het opstellen van concrete kaders voor de medische praktijk is in de visie van de auteurs een belangrijke rol weggelegd voor richtlijnontwikkeling door medische beroepsgroepen en zorginstellingen. Aan de hand van twee fictieve situaties wordt in dit artikel ingegaan op het verantwoord gebruik van een AI-systeem ter ondersteuning van diagnostiek.

Slaap speelt een cruciale rol bij lichamelijk herstel, pijnregulatie, cognitief functioneren en emotioneel welzijn, maar wordt binnen de kinesitherapeutische zorg vaak over het hoofd gezien. Patiënten met musculoskeletale aandoeningen, zoals knie- of heupartrose, ervaren frequent slaapproblemen, variërend van tijdelijk slecht slapen tot klinische insomnia. Slaap en pijn beïnvloeden elkaar wederzijds: slechte slaap verhoogt pijngevoeligheid, terwijl pijn de slaap verstoort. Mechanismen zoals verstoring van het circadiaans ritme, hyperarousal en niet-helpende overtuigingen dragen bij aan een vicieuze cirkel van pijn en slaapproblemen. Cognitieve gedragstherapie voor insomnia (CGT-i) is de standaardbehandeling, maar is vaak moeilijk toegankelijk. Binnen een model van stepped care kan de kinesitherapeut een laagdrempelige, maar belangrijke rol spelen: slaapproblemen signaleren, psycho-educatie en basisadvies geven over slaaphygiëne en gedragsmatige ondersteuning bieden. Bij ernstige of complexe gevallen is tijdige verwijzing essentieel. Interdisciplinaire samenwerking versterkt de effectiviteit van slaapmanagement en draagt bij aan holistische zorg en optimaal herstel.