Nascholing voor en door zorgprofessionals

Kunnen persoonlijke alarmsystemen echt bijdragen aan de veiligheid van thuiswonende kwetsbare ouderen? Ze worden vaak gezien als een laagdrempelige oplossing, maar in de praktijk blijkt het effect sterk afhankelijk van de context. Vooral bij ouderen met cognitieve achteruitgang of een lage motivatie is het gebruik niet vanzelfsprekend. Dit artikel beschrijft de werking van persoonlijke alarmsystemen, de meerwaarde en de voorwaarden voor verantwoord gebruik in de dagelijkse zorgpraktijk.

Het levenslang gebruiken van antitrombotica is een essentieel onderdeel in de behandeling van patiënten met perifeer arterieel vaatlijden. Hoewel het beleid eenvoudig lijkt, waarbij iedere patiënt in principe behandeld wordt met clopidogrel, zijn er nuances. De vernieuwde Nederlandse richtlijn wijkt op verschillende punten af van de Europese richtlijn, waarin het gebruik van acetylsalicylzuur in combinatie met een lage dosering rivaroxaban een belangrijkere plek heeft gekregen. Daarnaast is het antitrombotisch beleid na (complexe) bypasschirurgie anders dan bij endovasculaire behandelingen. In dit nascholingsartikel worden deze aspecten met de onderliggende wetenschappelijke literatuur besproken.

Naar de farmacologische werking van omega-3-vetzuren is decennialang uitgebreid onderzoek gedaan, met wisselende resultaten met betrekking tot cardiovasculaire voordelen. Icosapent-ethyl is een gezuiverde vorm van het omega-3-vetzuur eicosapentaeenzuur (EPA). In 2019 toonde een grote klinische studie het cardiovasculair beschermend effect van icosapent-ethyl aan bij patiënten met verhoogde triglyceriden. Er kwamen volgens de studie echter ook vaker bloedingen voor bij icosapent-ethyl dan bij placebo, vooral bij gelijktijdig gebruik van antitrombotica. Onderzoek naar het bloedingsrisico van icosapent-ethyl is beperkt en vertoont tegenstrijdige resultaten. Hoewel sommige studies geen gevallen van bloedingen rapporteren, wijzen andere studies op een mogelijk verhoogd risico, vooral bij patiënten die antitrombotica gebruiken. Extra monitoring en melding van bijwerkingen blijft cruciaal. Ook is meer onderzoek nodig om het werkingsmechanisme van icosapent-ethyl volledig te begrijpen. Voor voorschrijvers en apothekers is van belang voorzichtig te zijn met icosapent-ethyl, met name wanneer patiënten tegelijkertijd antitrombotica gebruiken.

Als zorgverlener vervult u een belangrijke rol in het begeleiden van patiënten met chronische ziekten zoals diabetes mellitus (DM), nierfunctiestoornissen en hart- en vaatziekten. In de afgelopen jaren heeft de opkomst van SGLT2-remmers (sodium-glucose cotransporter2-remmers) de behandelingsmogelijkheden voor deze patiënten aanzienlijk veranderd. Later bleek dat SGLT2-remmers ook beschermende effecten hebben op de hartfunctie en de nieren. In dit artikel worden de werking, indicaties en toepassing van SGLT2-remmers uitgelegd met de verpleegkundige en medische zorg die patiënten nodig hebben die deze middelen gebruiken.

Een groot deel van de hart- en vaatziekten (HVZ) is toe te schrijven aan leefstijlfactoren, zoals ongezonde voeding en te weinig beweging.1 Gezond leven is in de praktijk echter lang niet altijd een individuele keuze, we leven namelijk niet in een vacuüm. De bebouwde omgeving – de door mensen gemaakte of aangepaste ruimten, voorzieningen, en infrastructuur – beïnvloedt hoe makkelijk of moeilijk het is gezonde keuzes te maken. Een wijk zonder goede infrastructuur nodigt minder uit tot wandelen. Een buurt met een overvloed aan fastfoodrestaurants maakt gezonde voeding minder voor de hand liggend. Internationaal groeit het bewijs dat zulke omgevingsfactoren bijdragen aan cardiometabole ziekten.2,3 Toch wordt in veel studies slechts één aspect tegelijk onderzocht. Ook ontbreken vaak grootschalige, longitudinale studies. We hebben geprobeerd deze gaps te vullen door gebruik te maken van gedetailleerde geografische data over voorzieningen en infrastructuur in Nederland, die we koppelden aan bestaande cohortstudies of registergegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Op die manier konden we de relatie tussen omgevingsfactoren en gezondheidsuitkomsten analyseren.

Tijdens de coronapandemie is er in verpleeghuizen veel geleerd over infectiepreventiemaatregelen en het omgaan met uitbraken. Uitbraken van virale luchtweginfecties komen veelvuldig voor en de kans op een nieuwe pandemie in de toekomst, met alle gevolgen van dien, is reëel. Het is daarom belangrijk dat ouderenzorgorganisaties goed zijn voorbereid op toekomstige uitbraken en de geleerde lessen in praktijk brengen.