A&I

Procedurele comfortzorg (PCZ) vermindert angst, pijn en stress bij kinderen tijdens medische procedures en draagt bij aan een veilige, respectvolle en effectieve zorgervaring. In dit artikel beschrijven wij hoe het 7P-model kan worden ingezet als praktisch kader om procedurele comfortzorg systematisch te integreren in de perioperatieve zorg. Dit model ondersteunt zorgverleners bij het maken van een plan op maat, met aandacht voor voorbereiding, psychologische begeleiding, pijnstilling, sedatie en nazorg. Door farmacologische en niet-farmacologische interventies doelgericht te combineren en ouders actief te betrekken, ontstaat een voorspelbaar en afgestemd zorgproces. Dit voorkomt escalatie en dwang, vergroot het vertrouwen van kind en ouders en verbetert de samenwerking binnen het zorgteam. Integratie van PCZ volgens het 7P-model draagt daarmee bij aan zowel de lichamelijke als psychologische gezondheid van het kind als aan efficiëntere zorg in de klinische praktijk.

De kinderluchtweg verschilt anatomisch en fysiologisch significant van die van volwassenen, vooral in de eerste levensjaren. Kinderen hebben een kortere nek, een relatief groot hoofd en tong, snellere collaps van de luchtwegen en een anterieur gelegen larynx, wat het risico op obstructie en een lastige intubatie verhoogt. Fysiologisch hebben kinderen een lagere functionele residuele capaciteit, hoger zuurstofverbruik en minder alveoli, waardoor ze sneller desatureren. Luchtwegmanagement vereist een zorgvuldig pre-assessment en een individueel afgestemd anesthesieplan. Bij elke vorm van luchtwegmanagement is het primaire doel het verkrijgen van adequate oxygenatie en ventilatie. Dit kan middels masker-ballonbeademing, een supraglottisch device of een intubatie. Bij een lastige luchtweg of een dreigende ‘cannot intubate, cannot oxygenate’ (CICO)-situatie is de starre bronchoscopie door de kno-arts een belangrijke optie voor het zekeren van een luchtweg, alvorens een chirurgische luchtweg wordt gepoogd. De plaats voor een chirurgische luchtweg in het moeilijke luchtwegalgoritme bij kinderen is gezien de lage slagingskans en hoge mortaliteit zeer beperkt.

Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van de laatste updates in de neonatale en kinderreanimatieprotocollen, zoals beschreven in de NRR- en ERC-richtlijnen van 2025. Het behandelt de fysiologie van de neonatale transitie, de oorzaken van circulatiestilstand bij kinderen en de protocollen voor zowel basale als specialistische reanimatie. Er wordt nadruk gelegd op het vroegtijdig herkennen van vitaal bedreigde kinderen en ingegaan op nieuwe afspraken tijdens reanimatie in de neonatale en pediatrische context. Deze updates bieden ook algemeen anesthesiologen (en intensivisten) praktische inzichten die de zorg optimaliseren wanneer zij op de OK en/of SEH met deze situatie worden geconfronteerd.

In de Oost-Achterhoek is ervaring opgedaan met het uitvoeren van een PENG-blok met fenol bij kwetsbare ouderen met een (vermoedelijke) heupfractuur die niet meer geopereerd willen of kunnen worden. Door het blok in het verpleeghuis te plaatsen worden onder andere belastende ambulanceritten en ziekenhuisopnamen voorkomen. Hierdoor wordt bovendien de algehele kwaliteit van zorg verhoogd met een spectaculaire reductie van zorgkosten. Sinds februari 2024 kregen 19 patiënten een PENG-blok door een PA van de afdeling Anesthesiologie in Winterswijk. Bij het merendeel van de patiënten werd een goed pijnstillend effect bereikt. Deze regionale zorginnovatie is mogelijk dankzij proactieve zorgplanning, korte lijnen en de inzet van bevoegde en bekwame PA’s. In het onderstaande artikel leggen we uit hoe we tot deze werkwijze zijn gekomen, delen we onze eerste resultaten, en bespreken we de pittfalls en succesfactoren. Verder gaan we in op de toekomst: eventuele landelijke uitbreiding, de rol van taakherschikking en de uitdagingen rondom structurele financiering.

Vrijwel elke arts krijgt in de loop van zijn of haar carrière te maken met pijn bij kinderen. Of het nu gaat om acute situaties, perioperatieve pijnproblemen of chronische pijnklachten: de onzekerheden zijn groot. Dit praktisch opgezette artikel biedt algemene basiskennis, met name over neurobiologie, farmacologie, pijnperceptie en algemeen geldende basisprincipes. In de specifieke delen worden de voornaamste behandelingsdoelen per type pijn (acuut, perioperatief en chronisch) onder de loep genomen en verschillende behandelingsopties met het belang van de diverse multimodale therapie-componenten aangeboden.

Intravasculaire luchtembolieën ontstaan wanneer lucht in de bloedbaan terechtkomt en vaten kan blokkeren. De incidentie wordt vaak onderschat, terwijl de gevolgen variëren van asymptomatisch tot fataal. Oorzaken zijn meestal iatrogeen, zoals infusietoediening, centraal veneuze lijnen en chirurgische ingrepen. Zowel veneuze als arteriële embolieën kunnen optreden. Arteriële embolieën zijn extra gevaarlijk doordat ze cerebrale of cardiale ischemie kunnen veroorzaken. De pathofysiologie omvat directe vaatobstructie en secundaire schade door inflammatoire reacties. Preventie is cruciaal en vereist zorgvuldige ontluchting van systemen, juiste positionering van patiënten en in het bijzonder bewustwording bij zorgverleners. Klinische symptomen zijn vaak aspecifiek, zoals dyspneu, neurologische uitval of shock. Behandeling bestaat uit directe toediening van 100% zuurstof, hemodynamische ondersteuning en zo nodig hyperbare zuurstoftherapie. Snelle diagnostiek, bijvoorbeeld met CT, is essentieel. Preventie en vroege herkenning zijn bepalend voor de prognose.