A&I

Extracorporele membraanoxygenatie kan ingezet worden om het hart en/of de longen te ondersteunen bij kinderen met ernstig cardiaal en/of respiratoir falen. ECMO moet een brug zijn naar herstel, een diagnose of transplantatie. Er zijn verschillende vormen van ECMO die inzetbaar zijn voor specifieke indicaties. De overleving van kinderen die een ECMO-behandeling krijgen, ligt tussen de 40-80% en is afhankelijk van de specifieke indicatie. Een behandeling met ECMO is specialistisch en hoog complex. Kwaliteitsmanagement met een constante focus op het verbeteren van zowel de korte- als de langetermijnuitkomsten is hierbij van belang.

Brandwonden staan in de top 5 van ernstige ongevallen bij kinderen van 0 tot 3 jaar. Deze verwondingen kunnen leiden tot ernstige littekens met zowel functionele, emotionele als psychische gevolgen. Iedereen werkzaam in de acute geneeskunde kan hiermee geconfronteerd worden. Gelukkig is de kans op overleving van kinderen met ernstige brandwonden de laatste decennia sterk toegenomen. Maar dat vereist wel een adequate, volgens de meest recent inzichten en op kinderen toegeruste behandeling. Deze begint al met de initiële opvang. Aan de hand van een fictieve casus bespreken wij het acute beloop en behandeling van een kind met ernstige brandwonden.

Sedatie kan enorm veel voor kinderen betekenen, zegt Piet Leroy, kinderarts-intensivist bij MosaKids Kinderziekenhuis (Maastricht UMC+) en hoogleraar Procedurele sedatie en analgesie (PROSA) bij kinderen aan Maastricht University. Met sedatie kunnen procedures veilig en prettig plaatsvinden. Dat kan trauma’s, die ook op latere leeftijd kunnen doorwerken, voorkomen. Het biedt bovendien veel professionele voldoening om een kind procedureel comfort te bieden, vindt Leroy. A&I ging met hem in gesprek over het PROSA-gedachtegoed, dwang, diepe sedatie en de samenwerking tussen kinderartsen en anesthesiologen.

De behandeling van herpes zoster (HZ)-gerelateerde pijn, in het bijzonder postherpetische neuralgie (PHN), is complex. De hoeksteen van de therapie bij acute HZ is antivirale behandeling, gestart binnen 72 uur na het symptomatisch begin. Aanvullende opties zijn analgetica volgens de WHO-pijnladder, tricyclische antidepressiva (zoals nortriptyline), anti-epileptica (zoals gabapentine) en, buiten de actieve eruptiefase, topische middelen (lidocaïne, capsaïcine). Indien pijn in de acute fase onvoldoende vermindert, kunnen interventionele behandelingen, zoals epidurale injecties met lokale anesthetica en/of corticosteroïden, pulsed radiofrequency (PRF) van het dorsale wortelganglion (DRG) of een stellatumblokkade worden overwogen. PHN wordt bij voorkeur eerst behandeld met topicale middelen (zoals capsaïcine 8% en lidocaïnepleisters). Bij onvoldoende effect zijn systemische antidepressiva of anti-epileptica aangewezen. Indien conventionele therapie tekortschiet en de pijn leidt tot functionele beperkingen, kan interventionele behandeling worden ingezet. Het beste bewijs (laag tot matig) is beschikbaar voor PRF van het DRG. Voor andere interventies, zoals epidurale injecties en neuromodulatie, ontbreekt overtuigend bewijs.

In het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) doen de arts-microbioloog en ziekenhuisapotheker Wouter Bult dagelijks gezamenlijk een ronde over de Intensive Care (IC). Dat heeft meerwaarde op het gebied van microbiologische interventies, medicatieveiligheid en snel handelen op een eventueel veranderende kliniek van de patiënt. Goede samenwerking vinden ze essentieel: ‘Op deze manier kun je tot een optimaal beleid komen in de behandeling van infectieziekten.’ A&I ging hierover in gesprek met Heleen Aardema en Wouter Bult.

Sepsis wordt gedefinieerd als levensbedreigend orgaanfalen, veroorzaakt door een ontregelde respons van de gastheer op een infectie. Tijdige herkenning en behandeling kunnen de prognose van sepsis verbeteren. In de vroegere fasen van het ziektebeloop kan dit lastig zijn, mede omdat er geen standaardtest is die sepsis met redelijke zekerheid aantoont of uitsluit. Ondersteunende instrumenten zijn er in de vorm van risicoscores, die in kracht toenemen wanneer ze adequaat en herhaaldelijk toegepast worden. In Nederland wordt het gebruik van de MEWS of NEWS geadviseerd; de qSOFA-score wordt niet meer aangeraden. Binnen ieder ziekenhuis zou er een protocol moeten zijn dat beschrijft op welke manier er gescreend wordt op vitale bedreiging, en daarmee dus ook regelmatig op sepsis.