Nascholing voor en door zorgprofessionals

Extracorporele membraanoxygenatie kan ingezet worden om het hart en/of de longen te ondersteunen bij kinderen met ernstig cardiaal en/of respiratoir falen. ECMO moet een brug zijn naar herstel, een diagnose of transplantatie. Er zijn verschillende vormen van ECMO die inzetbaar zijn voor specifieke indicaties. De overleving van kinderen die een ECMO-behandeling krijgen, ligt tussen de 40-80% en is afhankelijk van de specifieke indicatie. Een behandeling met ECMO is specialistisch en hoog complex. Kwaliteitsmanagement met een constante focus op het verbeteren van zowel de korte- als de langetermijnuitkomsten is hierbij van belang.

In deze nascholing krijg je een beeld van het antibioticagebruik en de mate van antibioticaresistentie in Nederland. Antibioticaresistentie is wereldwijd een groeiend probleem. Binnen Nederland is antibioticaresistentie een relatief beperkt probleem, omdat men over het algemeen zeer terughoudend is met het voorschrijven van antibiotica. Wat dat betreft mag Nederland zich binnen Europa een van de beste jongetjes van de klas noemen: vergeleken met veel andere landen in Europa is het resistentieniveau in Nederland stukken lager. Waakzaamheid blijft echter geboden, zo wordt gesteld in het meest recente NethMap One Health-rapport uit 2025. Diverse organisaties, zoals het RIVM, brengen hierin jaarlijks in kaart hoe het antibioticagebruik en de ontwikkeling van resistentie in Nederland ervoor staan. Verder wordt in deze nascholing jouw kennis over de basale werking van antibiotica opgefrist en leer je hoe bacteriën resistentie tegen antibiotica kunnen ontwikkelen. Ook lees je over maatregelen die genomen worden om de ontwikkeling van resistentie zoveel mogelijk tegen te gaan. Verder wordt een aantal belangrijke bijwerkingen uitgelicht. Tot slot is er nog aandacht voor probiotica en de betekenis hiervan bij het bestrijden van antibiotica-geassocieerde diarree en welke rol de apotheek kan spelen bij de advisering rondom pro- en antibiotica.

Brandwonden staan in de top 5 van ernstige ongevallen bij kinderen van 0 tot 3 jaar. Deze verwondingen kunnen leiden tot ernstige littekens met zowel functionele, emotionele als psychische gevolgen. Iedereen werkzaam in de acute geneeskunde kan hiermee geconfronteerd worden. Gelukkig is de kans op overleving van kinderen met ernstige brandwonden de laatste decennia sterk toegenomen. Maar dat vereist wel een adequate, volgens de meest recent inzichten en op kinderen toegeruste behandeling. Deze begint al met de initiële opvang. Aan de hand van een fictieve casus bespreken wij het acute beloop en behandeling van een kind met ernstige brandwonden.

De holistische theorie (HT) is een geïntegreerd en gemakkelijk toepasbaar model om overzicht te krijgen over de klachten, coping en voorgeschiedenis van de cliënt. In het cognitief-gedragstherapeutische proces speelt de holistische theorie of casusconceptualisatie een centrale rol. Vanuit een HT wordt de CGT-behandeling opgezet. In dit artikel wordt besproken waarom het zinvol en noodzakelijk is om bij complexere casuïstiek de behandeling te beginnen met het opstellen van een HT. Een geïntegreerd model, met aspecten van verschillende andere modellen, wordt uitgebreid beschreven. Dit model is vanwege zijn eenvoudige basisstructuur goed en makkelijk toepasbaar in de praktijk. Verder worden mogelijke valkuilen beschreven bij het opstellen van een HT, conform dit geïntegreerde model. Een HT heeft een schuldreducerend effect: het maakt voor de cliënt begrijpelijk dat zijn huidige klachten voor een deel verklaard kunnen worden uit gebeurtenissen in de jeugd. Ten slotte wordt beschreven dat een HT tevens handvatten biedt om tot een beredeneerde keuze voor behandeldoelen te komen.

De toepassing van psychotherapie bij ouderen met persoonlijkheidsstoornissen is een groeiend aandachtsgebied, waar met name Nederlandse onderzoekers een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van passende behandelopties. Zo heeft het onderzoek naar schematherapie bij ouderen in het afgelopen decennium geresulteerd in zes gepubliceerde studies. Een centrale vraag bij het aanbieden van schematherapie aan ouderen was in hoeverre de behandeling aangepast diende te worden voor deze doelgroep. Deze vraag speelde ook een rol bij de toepassing van de Vaardigheidstraining Emotieregulatiestoornis (VERS) bij ouderen met emotieregulatieproblemen. In deze rubriek wordt stilgestaan bij de totstandkoming van een aangepaste VERS-Senioren.

In de ‘eye movement desensitization and reprocessing’ (EMDR)-therapie maken therapeuten gebruik van uiteenlopende strategieën om zogeheten touchstone memories of andere betekenisvolle herinneringen te identificeren die samenhangen met actuele symptomen. Affect-focused EMDR gaat uit van de stelling dat niet de verwerking van herinneringen of mentale representaties centraal staat in EMDR, maar de verwerking van affect. Het gebruik van herinneringen als toegangspoort tot affect vormt slechts één mogelijke manier om onderliggende gevoelens te verwerken; er zijn vele andere wegen om affect te activeren. Dit is bijzonder relevant bij het behandelen van de gevolgen van relationeel trauma in de kindertijd. De identiteit van de patiënt werd toen, samen met diens defensieve structuren, gevormd in een chronisch toxische omgeving. Kinderen moeten zichzelf vaak beschermen tegen de ondraaglijke pijn van disconnectie, isolatie en onvervulde fundamentele behoeften. Als gevolg daarvan kan relationeel trauma in de kindertijd leiden tot gevoelens van hulpeloosheid en eenzaamheid, wat de ontwikkeling belemmert van een gezond zelfgevoel, een basaal gevoel van veiligheid en een essentieel gevoel van handelingsvermogen. Volgens Francine Shapiro vormen problemen binnen deze drie domeinen de primaire gevolgen van traumatische ervaringen. Deze manifesteren zich aanvankelijk als negatieve gevoelstoestanden, waarbij negatieve gedachten over het zelf pas later ontstaan. Affect-focused EMDR sluit aan bij Shapiro’s affect-/valentietheorie. Zij stelt dat focus op affect cruciaal is in EMDR, aangezien een negatief affectieve lading disfunctionele netwerken in stand houdt. Affect-focused EMDR biedt diverse methoden om affect te benaderen en beschouwt het werken met herinneringen als slechts een van de mogelijke manieren om gevoelens te activeren. Op die manier beoogt affect-focused EMDR de flexibiliteit van therapeuten te vergroten om af te stemmen op de behoeften van uiteenlopende cliëntprofielen.