Nascholing voor en door zorgprofessionals

In dit artikel volgen we meneer Pelger en mevrouw Dekker, opgenomen op de afdeling Cardiologie/Longziekten. Aan de hand van hun casuïstiek wordt inzicht gegeven in medisch rekenen bij het toedienen van intraveneuze medicatie en het monitoren van een thoraxdrain. Nauwkeurig rekenen is hierbij essentieel voor veilige en verantwoorde verpleegkundige zorg.

In dit artikel wordt ingegaan op de casus van meneer Pinas, gediagnosticeerd met de auto-immuunziekte systemische lupus erythematosus (SLE). Er is sprake van een manisch-psychotisch toestandsbeeld op basis van inflammatoire neuro-SLE; dat wil zeggen, dat de psychische ontregeling veroorzaakt wordt door auto-immuunontsteking in de hersenen. Hij wordt, na ontslag uit het ziekenhuis, opgenomen in een GGZ-instelling en het plan is dat hij maandelijks in het ziekenhuis een infuusbehandeling met cyclofosfamide krijgt om de ontsteking in zijn hersenen tot rust te brengen. Hij weigert deze infuusbehandeling. Mag hij gedwongen worden naar het ziekenhuis te gaan voor deze behandeling? Wat zegt de wet hierover?

Hoewel de zorg er in eerste instantie is om gezondheidsproblemen te behandelen, draagt de huidige werkwijze in de zorg substantieel bij aan de CO₂-uitstoot, het gebruik van schaarse grondstoffen en de negatieve gevolgen daarvan.1,2 Met name op afdelingen acute zorg en de intensive care in het ziekenhuis is de uitstoot relatief hoog,3,4 maar eigenlijk speelt dit in alle domeinen van de zorg. Ook in de eerste lijn, waar nog maar beperkt cijfers beschikbaar zijn. Door verspilling van energie, intensief gebruik van grondstoffen en grote hoeveelheden afval dragen we in de gezondheidszorg onbedoeld bij aan het klimaatprobleem. Het klimaatprobleem zien we als verpleegkundigen terug in onze praktijk, omdat mensen in toenemende mate ziek worden als gevolg van de klimaatcrisis. Denk hierbij aan hittegerelateerde aandoeningen in warme zomers, allergieën, luchtwegklachten en toename van chronisch obstructieve longziekten (COPD). Ook psychische problemen als gevolg van klimaatverandering, zoals angststoornissen, morele stress, slaapproblemen en depressie, nemen toe.5 De metafoor ‘blussen met benzine’ illustreert deze vicieuze cirkel: we bestrijden de directe gevolgen van klimaatverandering met een gezondheidszorgsysteem dat tegelijkertijd bijdraagt aan het probleem (figuur 1). Deze paradox onderstreept de urgentie én de belangrijke rol van verpleegkundigen, als grootste beroepsgroep in de zorg, bij verduurzaming van de gezondheidszorg en het signaleren van hittegerelateerde zorgvragen.6 Verpleegkundigen kunnen in de directe patiëntenzorg diagnostiek, materialen, middelen en medicatie minder of slimmer en circulair inzetten en tegelijkertijd de focus verleggen naar planetaire gezondheid. Door verpleegkundig leiderschap en het aannemen van een actieve rol in klimaatadaptatie en duurzaam werken kan de zorg toekomstbestendig, efficiënt én milieuvriendelijk blijven. Soms lijken de stappen misschien klein, de invloed die verpleegkundigen hebben in de zorg is groot. In dit artikel vertellen we hier meer over.

Automatische transcriptie- en samenvattingssystemen (‘autoscribes’) worden steeds vaker ingezet om de administratieve last in de zorg te verlagen. Recente studies tonen dat deze technologie kan bijdragen aan verbeterde verslaglegging en vermindering van documentatiedruk, met behoud van patiëntgericht contact. Nauwkeurigheid en tijdbesparing tussen systemen en klinische contexten variëren. Integratie met het elektronisch patiëntendossier en domeinspecifieke ontwikkeling zijn cruciaal voor verdere adoptie. Dit artikel bespreekt recente literatuur, schetst de technische ontwikkellijnen en reflecteert op toepassingen binnen de neurologie.

Dit nummer van Nervus gaat over AI en neurologie.* Het blijkt dat AI al is binnengedrongen in neurologenland. De trefwoorden ‘artificial intelligence neurology’ leveren meer dan 10.000 hits op in Pubmed. Vandaar onze keuze voor dit onderwerp.

Artificiële intelligentie (AI) wordt steeds vaker genoemd als veelbelovende technologie binnen de neurologie, maar roept ook vragen op over betrouwbaarheid en klinische toepasbaarheid. In dit nascholingsartikel bespreken wij de rol van AI bij de diagnostiek en fenotypering van bewegingsstoornissen, met nadruk op machinelearning-toepassingen. We introduceren basisconcepten zoals supervised en unsupervised learning, training en validatie, en het gebruik van ruwe data versus engineered features. Daarbij benadrukken we het cruciale belang van zorgvuldige klinische fenotypering en betrouwbare labels. Aan de hand van het ‘Next Move in Movement Disorders’ (NEMO)-onderzoek, waarin een classifier wordt ontwikkeld om essentiële tremor en corticale myoclonus te onderscheiden, illustreren we zowel de mogelijkheden als de beperkingen van AI. Tot slot bieden we handvatten om AI-studies kritisch te beoordelen en positioneren we AI als ondersteunend instrument binnen de klinische diagnostiek.