Socares

In dit artikel wordt ingegaan op de prevalentie van verslaving onder zorgprofessionals, de specifieke risicofactoren en drempels die hen belemmeren om hulp te zoeken, en hoe problematisch middelengebruik op een vertrouwelijke en effectieve manier bespreekbaar gemaakt kan worden. Tot slot wordt het steunpunt van ABS-zorgprofessionals belicht, waar zorgprofessionals met problematisch middelengebruik en verslaving anoniem en laagdrempelig terechtkunnen voor ondersteuning en behandeling.

Het levenstestament is inmiddels niet meer weg te denken uit onze samenleving. Banken, notarissen, ouderen, hun kinderen, maar ook huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde krijgen ermee te maken. Het gebruik van het levenstestament verloopt niet altijd naar volle tevredenheid. Voor artsen kan het levenstestament soms meer vragen oproepen dan antwoorden geven. Een veelvoorkomend probleem is dat volmachtgevers vaak meerdere kinderen als gezamenlijke gevolmachtigden aanwijzen. Banken en zorginstellingen willen echter meestal met één contactpersoon werken. In de praktijk leidt dit tot vertraging en spanningen, zeker wanneer kinderen verschillende opvattingen hebben over wat in het belang van hun ouder is. Als specialist ouderengeneeskunde komt u dan in een lastige positie: wie mag beslissen, en hoe voorkomt u dat u midden in een familieconflict belandt? Dit artikel bespreekt eerst kort de ontstaansgeschiedenis van het levenstestament. Vervolgens richt het zich op het medische aspect: waar vindt u als arts de relevante informatie en hoe interpreteert u die? Vervolgens wordt er ingegaan op praktische problemen die u in de verpleeghuiszorg kunt tegenkomen, zoals onduidelijkheid over wilsbekwaamheid, behandelwensen en bevoegdheden. Tot slot worden de recente ontwikkelingen geschetst. Het artikel sluit af met een pleidooi voor meer samenwerking en begrip tussen de medische en notariële beroepsgroep. Want uiteindelijk hebben we hetzelfde doel: het welzijn van uw patiënt – en mijn cliënt.

Een 79-jarige vrouw werd aangemeld voor onze afdeling Eerstelijnsverblijf (ELV). De reden voor aanmelden was dat zij hulpbehoevend was door immobiliteit bij een conservatief behandelde heupfractuur. Na drie maanden van een stabiel klinisch beloop thuis kon de indicatie voor 24-uurs palliatieve thuiszorg niet meer verlengd worden. Er was geen verwachting dat zij binnen drie maanden zou komen te overlijden. Zij bleef echter wel afhankelijk van 24-uurszorg, en omdat haar echtgenoot opgenomen werd in het ziekenhuis, moest er iets anders geregeld worden. Dit artikel beschrijft het beloop van deze casus.

De multidisciplinaire richtlijn Mondproblemen en slikstoornissen in de palliatieve fase biedt zorgverleners handvatten voor het signaleren, diagnosticeren en behandelen van mondproblemen en slikstoornissen bij patiënten in de laatste levensfase. Deze klachten zijn veelvoorkomend en hebben grote impact op het comfort en de kwaliteit van leven, maar worden vaak laat herkend. In Socares worden in twee artikelen de belangrijkste hoofdstukken uit de richtlijn besproken, elk geïllustreerd met een klinische casus. In dit eerste artikel komen thema’s als xerostomie, hyposialie, mucositis, infecties, voorlichting en preventie aan bod. In het tweede artikel, dat zal verschijnen in de tweede editie van dit jaar, worden de pijnlijke mond, slikstoornissen, tumorgerelateerde mondproblemen, smaakstoornissen en slechte adem behandeld. Concluderend blijkt dat structurele aandacht, scholing en interdisciplinaire samenwerking nodig zijn om mondzorg een vanzelfsprekend onderdeel van palliatieve zorg te maken.

In de ouderengeneeskunde draait het vaak om meer dan alleen diagnoses en behandelingen. Het gaat om de verhalen die mensen meenemen uit hun leven. Daarom brengen we in Socares zo nu en dan gesprekken met bekende Nederlanders die hun levenservaring delen. Dit keer: Aad van Toor, beter bekend als Adriaan van Bassie en Adriaan, die terugblikt op een leven vol doorzettingsvermogen, ziekte, geluk en humor.

Tijdens een acute infectie komen cognitieve klachten zoals aandachts- en concentratiestoornissen, een ‘vol hoofd’ of brainfog frequent voor. Soms ontstaat een delier vanuit dit soort klachten, met name bij ouderen. Met het verdwijnen van de infectie stoppen meestal ook de cognitieve klachten, maar niet altijd. Vooral bij ouderen kunnen cognitieve klachten na een infectie persisteren als onderdeel van een zogenoemd postacuut infectiesyndroom (PAIS). Er zijn zelfs aanwijzingen dat PAIS een voorbode of oorzaak van de ziekte van Alzheimer kan zijn. Sinds de COVID-19-epidemie is hierover veel bekend geworden, maar een PAIS kan ook bij andere infecties voorkomen, zoals bij een hiv-infectie, neuroborreliose en een varicella-zosterinfectie. In dit artikel wordt het PAIS besproken met nadruk op het voorkomen bij ouderen en de mogelijke langetermijngevolgen. Ook komt ter sprake wat de pathofysiologie van PAIS is en welke therapeutische mogelijkheden er zijn.