PiL

Het aantal mensen met overgewicht en obesitas neemt toe. Naar verwachting zal in 2040 62% van de volwassen Nederlanders overgewicht hebben. Dit probleem beperkt zich niet tot Nederland: in de hele westerse wereld is een toename van (ernstig) overgewicht te zien. Voorkomen is beter dan genezen en dat geldt zeker ook voor overgewicht en obesitas. Voorkómen van obesitas als zodanig is belangrijk, maar ook de preventie van complicaties bij mensen die al overgewicht of obesitas hebben. Om obesitas goed te behandelen is het belangrijk goed uit te zoeken welke factoren bijdragen aan het ontstaan en in stand blijven van overgewicht en obesitas. Onder meer geneesmiddelen spelen daarbij een rol. Daarvoor is in dit artikel aandacht. Verder wordt er ingegaan op de behandeling van obesitas met leefstijlinterventies, medicatie en bariatrische ingrepen. Daarnaast wordt besproken welke invloed obesitas en bariatrische chirurgie kunnen hebben op de farmacokinetiek en zodoende op de effectiviteit en veiligheid van geneesmiddelen. Medicatiebewaking speelt hierbij een cruciale rol en is een belangrijk bespreekpunt tussen apothekers en huisartsen.

In deze casusbeschrijving wordt een zeldzame bijwerking van olanzapine als intramusculaire injectie voor verlengde werking beschreven: het postinjectiesyndroom. Kort na toediening van olanzapinepamoaat kan een (geagiteerd) delirant, dan wel somnolent beeld ontstaan. Er kunnen ademdepressies en ventriculaire ritmestoornissen door QT-verlenging optreden, wat het postinjectiesyndroom een potentieel levensbedreigende complicatie maakt. Het klinische beeld kent veel gelijkenis met een (orale) olanzapine-intoxicatie, wat kan worden verklaard door het ontstaan van toxische olanzapinespiegels in het serum bij patiënten die dit syndroom doormaken. In dit artikel wordt een 65-jarige vrouw beschreven die, na enkele jaren behandeling met olanzapine als depotpreparaat, een postinjectiesyndroom ontwikkelt. We beschrijven hierbij het beloop en het aangewezen behandelbeleid, en illustreren wat de gevolgen van een dergelijke complicatie zijn in de klinische praktijk.

Geneesmiddelen moeten in Nederland aan strenge kwaliteitseisen voldoen, voordat ze in de handel gebracht worden. Als er toch iets mis is met het product, moet het soms worden teruggeroepen (recall). Hierbij weegt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) het risico voor de patiënt af tegen aspecten zoals beschikbaarheid. Dit heeft ook invloed op welk niveau de recall plaatsvindt. Apotheken worden over recalls per e-mail geïnformeerd. Het is daarom belangrijk om een algemeen e-mailadres hiervoor beschikbaar te stellen. Recallberichten die bestemd zijn voor alle apotheken, worden gepubliceerd op de website van de IGJ. Momenteel onderzoekt de IGJ of ook recallberichten die bedoeld zijn voor gerichte groepen apotheken gepubliceerd kunnen worden. De IGJ wil namelijk samen met apothekers borgen dat geneesmiddelen die niet voldoen zo snel mogelijk van de markt worden gehaald. Controleer daarom of uw kwaliteitshandboek en uw Apotheek Informatie Systeem u hierbij adequaat ondersteunen en neem actie indien nodig.

In Nederland ondergaan bijna 5000 patiënten een hemodialysebehandeling. De dialysebehandeling is complex en veel verschillende zorgverleners zijn hierbij betrokken. Door de zeer slechte nierfunctie ontstaan er veel complicaties die vrijwel allemaal (ook) met geneesmiddelen behandeld moeten worden. Daardoor is er bij 89% van de patiënten sprake van polyfarmacie, die gepaard gaat met diverse medicatiegerelateerde problemen. In dit artikel worden diverse geneesmiddelgroepen besproken die van belang zijn voor deze patiëntengroep en zullen ook therapietrouw en gezondheidsvaardigheden de revue passeren.

Bij stabiele psoriasis werkt halve dosis biologicals even goed | Voor kind met appendicitis volstaan antibiotica meestal | Digoxine gunstig voor patiënten met hartfalen | Deel ouderen kan veilig stoppen met levothyroxine | Leflunomide en hydroxychloroquine effectief voor ziekte van Sjögren | Asundexian verkleint risico op nieuwe beroerte | Nerandomilast krijgt positief advies | Tecovirimat niet langer toegestaan bij mpox | Combinatiepil verkleint risico op nieuwe hersenbloeding | Meldingen van verminderde werkzaamheid Fampyra

Zo’n twintig afgestudeerde apotheker-behandelaars werken er inmiddels in Nederland. Hoe gaat het met dit nieuwe beroep? PiL vroeg het apotheker-behandelaar Hinke Dorhout en haar collega huisarts Desiree Cleuren. Er moet worden gewaakt voor te veel versnippering van zorg, vindt Cleuren, maar ze zien ook veel voordelen. Zorginhoudelijk bijvoorbeeld en als ondersteuning van huisartsen. Ook op het vlak van werkgeluk, voegt Dorhout toe: ‘Ik ben helemaal opgefleurd.’