PsyXpert

Dit jaar is het 80 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd na de Tweede Wereldoorlog. In de afgelopen 80 jaar hebben we geen oorlog meer gehad in Nederland. Toch blijft die oorlog ook 80 jaar na dato voor sommige mensen, vaak geboren na de oorlog, nog voelbaar. De kinderen en kleinkinderen van overlevenden van de Tweede Wereldoorlog en Duitse bezetting in Europa en van de Japanse bezetting in Zuidoost-Azië kunnen tot op de dag van vandaag de doorwerking van de Tweede Wereldoorlog in hun leven ondervinden. De erkenning voor en kennis daarover ontwikkelen zich steeds verder. In dit artikel wordt ingegaan op het meest recente onderzoek naar de naoorlogse generatie en de intergenerationele effecten van oorlog en geweld. Daarnaast worden handvatten gegeven hoe deze problematiek te herkennen en te behandelen binnen de hulpverlening. Vier specifieke groepen binnen de naoorlogse generatie worden uitgelicht, namelijk (klein)kinderen van Joodse ouders, Indische ouders, verzetsdeelnemers en van ouders die de kant van de bezetter kozen.

Het ehlers-danlossyndroom (EDS) is een verzamelnaam voor een groep erfelijke aandoeningen die het bindweefsel aantasten. Hoewel de fysieke symptomen vaak op de voorgrond staan, is het steeds duidelijker dat mensen met EDS ook een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van psychische klachten. In dit artikel wordt ingegaan op de relatie tussen EDS en psychische gezondheid, de meest voorkomende psychische symptomen, de impact op het dagelijks leven en mogelijke manieren om hiermee om te gaan. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van een uitgebreide casusbespreking.

Dr. Kirsten Hauber is psychotherapeut, GZ-psycholoog, specialistisch groepspsychotherapeut en EMDRpractitioner. Ze is werkzaam in haar eigen praktijk in Den Haag. Daarnaast is Hauber associate professor bij Curium-LUMC en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP). Dr. Anna Bartak (redactielid PsyXpert) is psychotherapeut en specialistisch groepspsychotherapeut in haar eigen praktijk. Zij is als docent en opleider verbonden aan RINO Amsterdam.

Misinformatie en mentale gezondheid

Aan de hand van een casus van een driejarige peuter wordt in dit artikel beschreven hoe een relationele benadering vanuit de Infant Mental Health-visie en het Development, Individual-Differences, Relationship-based model (DIR)1 kan worden gehanteerd. Diagnostiek en interventie gaan hand in hand. De reflecties op ouderlijk functioneren en de invloed van vroege geschiedenis helpen ouders inzicht te krijgen in welke patronen zij zijn terechtgekomen. De visualisatie van de ontwikkeling met de boom laat zien waar de sociaal-emotionele behoeftes liggen en hoe ouders hierbij kunnen aansluiten in het hier-en-nu. Wanneer bij ouders meer mentale ruimte ontstaat, zien zij weer nieuwe perspectieven, en komt er ruimte voor speelsheid en nieuwe oplossingen in dagelijkse interacties. Dit brengt niet alleen de ontwikkeling van het kind en het ouderschap in een stroomversnelling, maar geeft vooral een basis van vertrouwen en plezier in verbinding met elkaar.

Onderzoek naar negatieve en mogelijk schadelijke effecten van psychologische behandeling, zogeheten iatrogene schade, staat nog in de kinderschoenen. Ondanks dat er in (effectiviteits)onderzoek steeds meer aandacht komt voor negatieve gebeurtenissen en effecten, met name verkregen via kwalitatieve data, krijgt dit onderwerp in de dagelijkse praktijk nog weinig structurele aandacht. Wat verstaan we precies onder iatrogene schade? En hoe kun je die tijdig signaleren? In dit artikel brengen we de verschillende vormen van negatieve effecten in kaart die onderscheiden moeten worden van potentiële schade. Ook doen we suggesties om potentieel schadelijke effecten vroeg te herkennen. Denk daarbij aan frequente monitoring en het systematisch bespreken van negatieve ervaringen. Met dit nascholingsartikel willen we collega’s stimuleren om niet alleen aan de werkzaamheid van therapie, maar ook aan potentiële (schadelijke) bijwerkingen meer ruchtbaarheid te geven.