Nascholing voor en door zorgprofessionals

Er is al een aantal jaren erg veel te doen over de rekenvaardigheden van (leerling)verpleegkundigen. Het vermeend lage niveau van (leerling)verpleegkundigen komt nogal eens ter sprake. Op verpleegkundige opleidingen zijn rekentoetsen weer ingevoerd. Ik heb op een ROC lessen rekenvaardigheid gegeven en gezien hoeveel stress dit voor de leerlingen opleverde, die soms helemaal dichtsloegen tijdens deze lessen. Meestal hadden ze in hun vooropleiding onvoldoende rekenvaardigheid verworven. Ik heb eenmaal een leerling meegemaakt die vertelde dat ze op de lagere school ‘maar onder het bord moest gaan zitten’, zodat er nog wat kennis in haar hoofd zou kunnen vallen. Toch haalde ook deze leerling de toets, door oefening, inzet en de hulp van medeleerlingen. Het heeft mij gesterkt in het idee dat rekenen wel te leren is, maar om met Cruijff te spreken: ‘je gaat het pas zien als je het doorhebt’.

Nadat een patiënt is aangemeld voor opname op een kinderintensivecare (picu) en voldoet aan de criteria voor transport door een picu-transportteam, duurt het enige tijd voordat dit team aanwezig is. Tijdens deze wachttijd mag de behandeling van de patiënt niet stilstaan. Veel winst kan geboekt worden als ook na de allereerste opvang en beoordeling de juiste keuzes worden gemaakt in de behandeling van de patiënt. In dit artikel wordt daarom besproken hoe de kinderarts in afwachting van het picu-transportteam de zorg voor de patiënt kan optimaliseren.

Verdrinking bij kinderen kent een hoge mortaliteit en morbiditeit. Kinderen van verschillende leeftijd verdrinken onder verschillende omstandigheden. Circulatiestilstand na verdrinking gaat in 85% van de gevallen gepaard met secundaire hypothermie en heeft een zeer slechte prognose. De behandeling van circulatiestilstand met hypothermie hangt af van de lichaamstemperatuur. Zeer langdurige reanimatie en opwarming zijn enkel geïndiceerd na verdrinking in ijskoud water en extracorporele circulatie dient te worden overwogen. Na verdrinking in warm water lijkt reanimatie langer dan 25 minuten niet zinvol. Na verdrinking in water dat niet ijskoud en niet warm is, lijkt reanimatie langer dan 45 minuten niet zinvol. Het staken van de reanimatie bij een hypotherm kind na verdrinking is een teambeslissing, waarin bij voorkeur ook de picu een rol heeft.

Een exacerbatie van astma is een veelvoorkomende oorzaak van acute benauwdheid bij kinderen. Acute benauwdheid kan soms een symptoom zijn van anafylaxie. Begeleidende cardiovasculaire symptomen en huidafwijkingen kunnen minder op de voorgrond staan of zijn in zeldzame gevallen zelfs afwezig. In deze groep patiënten is er een verminderde respons op inhalatie van selectieve bèta-2-sympaticomimetica. Adrenaline i.m., het middel van eerste keus bij anafylaxie, is dan geïndiceerd. Het moet niet uitgesteld of vergeten worden bij een acute benauwdheidsaanval bij anafylaxie, die zich presenteert met acute bronchoconstrictie als meest op de voorgrond staande symptoom. Omdat het vaak gaat om een potentieel levensbedreigende benauwdheidsaanval, waarbij snel gehandeld moet worden, dienen in een protocol of stroomschema voor de acute behandeling van astma de overweging anafylaxie en het toedienen van adrenaline i.m. voor te komen.

Antibiotica zijn geneesmiddelen die bacteriën bestrijden. Dankzij antibiotica zijn miljoenen mensen gered. Bacteriën zijn echter slim en constant bezig zich te wapenen tegen deze middelen. Hierdoor is de werkzaamheid van antibiotica in Nederland niet meer zo vanzelfsprekend als vroeger. Antibiotica dienen daarom zo selectief mogelijk te worden ingezet om de kans op verdere resistentie te verkleinen.

Het aantal gediagnosticeerde meningitiden neemt af door de vaccinatieprogramma’s. Aangezien de ziekte zeer ernstig kan verlopen, is het belangrijk dat de ziekte in een vroeg stadium wordt herkend en er adequaat wordt gehandeld. Symptomen die het meest voorkomen zijn: koorts, nekstijfheid, veranderd bewustzijn, huiduitslag en hoofdpijn. Bij (kleine) kinderen zijn de symptomen vaak subtieler: niet willen drinken, abnormaal bleek zien en luierpijn. Na het afnemen van bloedkweken (en indien de situatie het toelaat een lumbaalpunctie) dient er direct te worden gestart met antibiotica. Het volgen van de ABCDE-systematiek is een adequaat middel om patiënten met meningitis goed op te vangen.