Nascholing voor en door zorgprofessionals

Dementie is een ziekte die zich vooral op latere leeftijd openbaart. Aangezien het percentage ouderen in de bevolking van westerse landen toeneemt, krijgen steeds meer mensen direct of indirect met deze aandoening te maken. Doordat dementie met toenemende zorgvraag gepaard gaat, vraagt dit van hulpverleners om kennis en vaardigheden die aansluiten bij deze zorgvragen.

Het ontstaan en voortbestaan van rugklachten wordt significant beïnvloed door verschillende psychologische risicofactoren. Om die reden is een screening door fysiotherapeuten op de aanwezigheid van deze factoren cruciaal wanneer het beloop van de rugklachten afwijkend is (diagnostiek van de ‘gele vlaggen’). Wanneer blijkt dat er ‘gele vlaggen’ aanwezig zijn die leiden tot een behoorlijke lijdensdruk en disfunctioneel (pijn)copinggedrag, is het een logische stap om een intake uit te laten voeren door een psycholoog, aangezien deze gespecialiseerd is in de analyse van relevante factoren die bijdragen aan de pijnproblematiek. Als er sprake is van complexe pijnproblematiek, is een multidisciplinaire samenwerking van psycholoog en fysiotherapeut geïndiceerd. Alleen door kennis te nemen van elkaars werkwijzen kan een effectieve samenwerking in de eerste lijn ontstaan, uitgaande van het principe van stepped care, dat wil zeggen dat de patiënt die behandeling ontvangt die nodig is, maar ook niet meer dan dat.

Lagerugpijn is een groot probleem in de samenleving; met een jaarlijkse prevalentie van bijna 44 procent is lagerugpijn in Nederland de meest voorkomende aandoening aan het spierskeletsysteem. Onderzoek heeft aangetoond dat er geen eenduidige relatie bestaat tussen de belasting op de wervelkolom, schade aan de bewegingssegmenten en rugpijn, maar hoge of frequente mechanische belasting lijkt een risicofactor te zijn voor het ontstaan van rugklachten. Door middel van een biomechanische analyse is het mogelijk de rugbelasting te bepalen en te onderzoeken in welke mate verschillende interventies deze belasting kunnen verminderen. In dit artikel worden eerst de mechanische eigenschappen van de belangrijkste anatomische structuren van de wervelkolom toegelicht. Vervolgens wordt uitgelegd hoe een realistische schatting van de mechanische rugbelasting kan worden verkregen. Ten slotte wordt toegelicht hoe deze rugbelasting kan leiden tot het ontstaan van specifieke aandoeningen aan de wervelkolom.

Digoxine is geschikt bij behandeling van hartritmestoornissen en hartfalen, veroorzaakt door of samengaand met boezemfibrilleren en te hoge kamerfrequentie. Het middel is niet levensverlengend, maar verbetert wel de kwaliteit van leven. Digoxine heeft een groot aantal bijwerkingen die levensbedreigend kunnen zijn. Door de smalle therapeutische breedte ligt de dosering die nodig is om het gewenste effect te bereiken, dicht bij de toxische dosering. Zorgvuldigheid bij het instellen op digoxine is nodig. Indien er bijwerkingen optreden, is er meestal sprake van intoxicatie. Bijwerkingen die kunnen optreden zijn ritmestoornissen, verslechtering van de hartfunctie, misselijkheid, braken, vermoeidheid, slapeloosheid, hoofdpijn, verwardheid, depressie, geheugenstoornissen, hallucinaties en stoornissen bij het zien, waarbij men voorwerpen geel- of groengekleurd en soms wazig ziet.

Dit artikel is het derde en laatste deel in de reeks ‘Allemaal mensen’. In het eerste deel is het model Allemaal mensen geïntroduceerd. Het tweede deel ging over extremen van gedrag en de parallellen met persoonlijkheidsstoornissen. In dit derde deel worden allereerst begrippen beschreven uit de communicatietheorie die betrekking hebben op de machtsverhouding binnen een relatie. De ‘roos van Leary’ maakt zichtbaar of deze onderlinge verhouding past bij de gegeven omstandigheden of dat er sprake is van grensoverschrijdend gedrag. Het artikel wordt afgesloten met een vierstappenplan dat een leidraad geeft voor professioneel reageren op grensoverschrijdend gedrag.

Doorbraakpijn is een tijdelijke acute – vaak hevige – pijn of toename van pijn die optreedt ondanks voldoende medicatie voor de chronische achtergrondpijn. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de typering, diagnostiek en behandeling van doorbraakpijn met speciale aandacht voor opioïden. De veelvuldig toegepaste orale opioïden (morfine, oxycodon, hydromorfon, methadon) hebben een langzame inwerkingstijd (onset) en worden beschouwd als onvoldoende effectief. Met nieuwe technieken kan tegenwoordig fentanyl in hoge concentraties worden toegediend. Fentanyl geeft transmucosaal, buccaal, sublinguaal of intranasaal toegediend een snellere en betere analgesie dan placebo of orale morfine. Patiënten die deze middelen gaan gebruiken moeten minimaal een dagdosis van 60 mg morfine hebben of een equivalente dosis van een andere opioïd (oxycodon 30 mg, fentanyl 25 µg/uur). Geadviseerd wordt de fentanyldosis te titreren vanaf de laagst beschikbare dosis. Onderling lijken de fentanylpreparaten in onset verschil te vertonen, maar dit dient in vervolgstudies nader onderzocht te worden.