Nascholing voor en door zorgprofessionals

Rugpijn is een veelvoorkomend probleem in onze maatschappij. Bij deze patiëntengroep is het van belang om als eerste stap specifieke rugklachten (klachten met een definieerbare oorzaak) te onderscheiden van aspecifieke rugklachten (klachten zonder definieerbare oorzaak). De rode vlaggen bieden hiervoor aanknopingspunten en bij de aanwezigheid van rode vlaggen dient een verwijzing plaats te vinden naar de tweede lijn. Het is van belang dat alle disciplines dezelfde alarmsignalen gebruiken en het belang daarvan inzien. Om een brug te slaan tussen eerste en tweede lijn geeft dit artikel geeft een overzicht van de pathofysiologie, diagnostiek en het klinisch beeld van de meest voorkomende wervelkolomaandoeningen.

Transfusiereacties zijn ongewenste bijwerkingen en complicaties van transfusie van bloedproducten. Deze kunnen zeer uiteenlopend van ernst en vorm zijn. De verschillende soorten transfusiereacties en eventueel in te zetten diagnostiek en maatregelen zijn hierna weer- gegeven. De acute transfusiereacties, zoals de niet-hemolytische koortsreactie, acute hemolytische transfusiereactie, de transfusiereactie door bacteriologische contaminatie van een bloedproduct, allergische transfusiereactie, transfusion related acute lung injury (trali) en trans- fusion associated circulatory overload (taco) treden binnen 24 uur en vaak al korte tijd na het starten van de transfusie op. Late complicaties omvatten onder andere de bloedoverdraagbare infectieziekten, uit- gestelde hemolytische transfusiereactie, graft-versus-hostziekte door bloedtransfusie en transfusiehemosiderose. Herkenning en behande- ling van transfusiereacties zijn van groot belang voor de ontvanger van het bloedproduct. Het melden van een transfusiereactie kan complica- ties in de toekomst bij andere patiënten helpen voorkomen.

Bijna 1 op de 10 patiënten krijgt tijdens een ziekenhuisopname te maken met een adverse event (ongewenste uitkomst). Een niet te verwaarlozen deel van de patiënten overlijdt als direct gevolg hiervan. In de complexe organisatie van het operatieve proces is de checklijst een instrument dat op meerdere vlakken ingrijpt om vermijdbare schade, daarmee samenhangende morbiditeit, mortaliteit en kosten beduidend te verminderen. Daarnaast dient hij als leidraad om kwaliteit te waarborgen. Met het gebruik van de evidence-based SURPASS-checklijst kan de sterfte rondom operaties worden gehalveerd en kan het aantal complicaties met een derde dalen.

Een 66-jarige vrouw wordt via de huisarts verwezen naar de gynaecoloog in verband met toegenomen buikomvang. Klinisch bestaat het vermoeden van ascites. Zij voelt zich al een aantal maanden minder fit. Sinds een paar weken is er sprake van verminderde eetlust met snel een verzadigd gevoel na eten, terwijl haar gewicht toeneemt. Lengte 162 cm, gewicht 69 kg. Ze heeft een drukgevoel in de buik en heeft eenmalig wat vaginaal bloedverlies gehad. Zij moet de laatste tijd wat vaker plassen, de defecatie is niet veranderd. Zij is ongetrouwd en nooit zwanger geweest. Haar voorgeschiedenis is blanco. De gynaecoloog verricht vaginaal toucher en palpatie van de buik en voelt een weerstand in de linkeronderbuik.

Het thema van de Physios themadag op 7 oktober 2011 was ‘Spieren in beweging’ en ging over het leren, aansturen en trainen van bewegen. In dit artikel een verslag van het programma dat bestond uit drie pittige colleges van gerenommeerde sprekers voor de lunch, verschillende praktische workshops in de middag en een afsluitende plenaire sessie met medewerking van het Nationale Ballet.

Geneesmiddelen hebben directe bijwerkingen en kunnen, zeker als ze langere tijd gebruikt worden, ook op de lange termijn negatieve gevolgen hebben. Onderzoek hiernaar is lastig en daardoor schaars. Toch zijn er in de afgelopen tijd nieuwe inzichten gekomen in late gevolgen van medicatie. Bij een groep vrouwen die op de kinderleeftijd te lang dreigden te worden en waren behandeld met hoge doses oestrogenen werden aanwijzingen gevonden voor verminderde vruchtbaarheid. Niet alleen hadden ze, in vergelijking met controles, minder vaak een levend geboren kind gekregen, maar ook hadden ze vaker hulp nodig gehad om zwanger te worden. Ook waren er tekenen van vervroegde ovariële veroudering. Bij mannen die in hun jeugd behandeld waren met hoge doses androgenen werden, in vergelijking met controles, geen aanwijzingen gevonden voor verminderde vruchtbaarheid maar wel voor een lager testosterongehalte. Uit deze studies blijkt dat behandeling op de kinderleeftijd gevolgen heeft op volwassen leeftijd. Geruststellender gegevens kwamen van een onderzoek naar de lengtegroei op termijn bij kinderen die prednisolon kregen in verband met het nefrotisch syndroom. De groei bleek niet nadelig beïnvloed. Bij het voorschrijven van geneesmiddelen aan kinderen is het afwegen van voor- en nadelen extra lastig, zeker bij langdurig gebruik, omdat ook de mogelijk negatieve effecten op de lange termijn moeten worden meegenomen.