PiL

Steven Verhagen-Smits, openbaar apotheker en eigenaar van de Haagse apotheek Van Greuningen, verzorgt voor verpleeghuis Respect de farmaceutische zorg. Hij werkt daarbij nauw samen met Bianca de Jong-Schmit, specialist ouderengeneeskunde en eerste geneeskundige bij Respect. Dat heeft veel voordelen, vinden ze. ‘We halen het beste in elkaar naar boven.’

Hoofdpijn is een veelvoorkomende klacht bij kinderen. Bij frequent en aanhoudend optreden heeft dit een aanzienlijke impact op de kwaliteit van leven, dagelijkse activiteiten, sociale interactie en schoolgang. De meeste kinderen hebben ‘primaire’ hoofdpijn, zonder onderliggende (structurele) oorzaak. Het gaat dan meestal om migraine en spanningshoofdpijn, of heel soms clusterhoofdpijn. Farmacotherapie is een belangrijk onderdeel van de behandeling van primaire hoofdpijn. Dit artikel beschrijft de farmacotherapeutische opties bij de meest voorkomende vormen van primaire hoofdpijn bij kinderen, zowel de acute aanvalsbehandeling als de preventieve behandeling.

Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) komt voor bij circa 3 tot 5% van de kinderen tot 16 jaar en bij ongeveer 3% van de volwassenen. De diagnostiek en behandeling van ADHD bij kinderen kan deels plaatsvinden in de eerste lijn. Diagnostiek en behandeling van ADHD bij volwassenen gebeurt uitsluitend in de GGZ. De huisarts kan de controles en het herhalen van ADHD-medicatie overnemen, maar dit is een facultatieve optie. De NHG-Standaard ADHD (2026) is kortgeleden herzien. De Standaard geeft nu aanbevelingen voor het beleid bij zowel kinderen als volwassenen. Dit artikel geeft, op basis van de herziene NHG-Standaard ADHD (2026), een overzicht van behandelmogelijkheden in de eerste lijn en de daarbij behorende aandachtspunten en voorwaarden.

Antibioticaresistentie is wereldwijd een groeiend probleem. In Nederland is dit probleem nog relatief beperkt, omdat men over het algemeen zeer terughoudend is met het voorschrijven van antibiotica. Wat dat betreft mag Nederland zich binnen Europa een van de beste jongetjes van de klas noemen: vergeleken met veel andere landen in Europa is het resistentieniveau in Nederland stukken lager. Waakzaamheid blijft echter geboden volgens het RIVM, een van de organisaties die jaarlijks in kaart brengen hoe het ervoor staat met het antibioticagebruik en de ontwikkeling van resistentie. In dit nascholingsartikel wordt de basale kennis over de werking van antibiotica opgefrist en wordt uitgelegd hoe bacteriën resistentie tegen antibiotica kunnen ontwikkelen. Het gebruik van antibiotica bij veelvoorkomende (profylactische) indicaties valt buiten het bestek van dit artikel.

Lecanemab werkt onvoldoende voor vergoeding | Weeënremmers tegen menstruatiepijn bij endometriose | Vroege start met biologicals verbetert uitkomst bij jeugdreuma | Aangepast gebruiksadvies Metamucil® voor kinderen tot 12 jaar | NVWA waarschuwt: gevaarlijke stoffen in Bodiq Weight Gain Pills | Nortriptyline niet effectiever dan placebo | Ewoudt van de Garde hoogleraar Klinische Farmacotherapie | Gebruiksproblemen injectiepen Vobexoryn® | Ketamine bij depressie

Psychofarmaca kunnen negatieve effecten op het milieu hebben, maar wat ontbreekt is een overzicht van deze effecten en mogelijkheden om ze te beperken. Wij voerden een literatuuronderzoek uit naar best practices om de milieu-impact van psychofarmaca te verkleinen, met acties op het niveau van patiënten, voorschrijvers, apothekers, beleidsmakers en de farmaceutische industrie. De milieu-impact ontstaat onder andere door de ecologische voetafdruk van productie en distributie, en effecten op (water)ecosystemen wanneer medicatie via uitscheiding of incorrect weggooien in het milieu terechtkomt. Belangrijke best practices met voordelen voor zowel patiënt als milieu zijn: het zorgvuldig afwegen van de risico’s en voordelen van afbouwen, het bevorderen van therapietrouw, en het vermijden van irrationeel medicatiegebruik. Daarnaast is het belangrijk gebruikers te informeren over de mogelijkheid ongebruikte medicatie naar inzamelpunten terug te brengen. Tot slot pleiten wij ervoor dat farmaceutische bedrijven milieudata openbaar beschikbaar stellen, zodat deze informatie uiteindelijk kan worden meegenomen in klinische besluitvorming.