PiL

Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker en omvat verschillende diagnosen, waaronder basaalcelcarcinoom (BCC), plaveiselcelcarcinoom (PCC) en melanoom. Actinische keratose (AK) wordt gezien als voorstadium van PCC en is het gevolg van DNA-schade door UV-straling en genetische factoren. Risicofactoren zijn een lichte huid, leeftijd en immuunsuppressie. AK kan maligne ontaarden, maar ook spontaan verdwijnen. Risicofactoren voor progressie zijn immuunsuppressie en eerdere non-melanoma huidkanker. AK presenteert zich als ruwe schilferende plekjes op zonblootgestelde huid en kan jeukklachten en/of cosmetische bezwaren geven. Vanwege verschil in therapie wordt onderscheid gemaakt tussen solitaire AK-laesies en veldveranderingen, bestaande uit een gebied met meerdere, soms onzichtbare afwijkingen. AK kan worden geclassificeerd met behulp van de Olsen-gradatie. Differentiële diagnosen zijn PCC, morbus Bowen, superficieel BCC, (seborroïsch) eczeem of psoriasis. Voor solitaire AK is cryotherapie een snelle en kosteneffectieve eerstelijnsbehandeling. Bij veldveranderingen is veldbehandeling geïndiceerd, waarbij 5% 5-fluorouracil (5% 5-FU) de eerste keus is. Belangrijke aandachtspunten zijn therapietrouw en bijwerkingen.

Kinderen met kanker krijgen gedurende hun behandeling niet alleen chemotherapie maar ook veel ondersteunende medicatie. De coördinatie van deze behandeling vindt plaats vanuit het Prinses Máxima Centrum (hierna het Máxima), het kinderoncologisch centrum in Nederland dat gespecialiseerd is in hoogcomplexe zorg en onderzoek naar kinderoncologie. De geïntegreerde ziekenhuis- en poliklinische apotheek van het Máxima is in alle stadia van de behandeling van de patiënt betrokken bij de medicamenteuze behandeling. Denk hierbij aan medicatieverificatie, controle en voor toediening gereedmaken van chemotherapie (en ook 95% van alle andere parenterale geneesmiddelen), advisering over doseringen bij bijvoorbeeld nierfunctiestoornissen en interacties, afleveren van geneesmiddelen voor thuis, inclusief ziekenhuisverplaatste zorg en het geven van juiste en begrijpelijke informatie aan kinderen en hun ouders/verzorgers. Hiermee draagt de apotheek bij aan de optimalisatie van de behandeling van deze kwetsbare patiëntenpopulatie.

Effectiviteit van korte versus lange antibiotische behandeling bij bloedstroominfecties | Resten van amoxicillinesuspensie na gebruik bij kinderen in Nederland | Urineweginfecties bij ouderen: richtlijn versus praktijk

Salman Marwat (apotheker bij Boots apotheek Rijen & Wolfsweide) en Dré Bartels (huisarts in Rijen) zetten zich in voor het terugdringen van antibioticagebruik. Ze doen dit onder meer met een delabeling-project, waarin onterechte registraties van antibiotica-allergie in huisartsenpraktijken worden opgespoord en verwijderd, en een project om het chronisch gebruik van antibiotica te verminderen. Zo hopen ze bij te dragen aan het voorkomen van antimicrobiële resistentie.

Buikgriep is een veelvoorkomende aandoening bij jonge kinderen. Dehydratie is een belangrijk aandachtspunt, vooral bij jonge kinderen die slecht drinken of braken. Om dehydratie te voorkomen of te behandelen, adviseren richtlijnen het gebruik van een orale rehydratieoplossing (ORS) om vocht en elektrolyten aan te vullen. Bij kinderen die dreigen uit te drogen en bij wie het niet lukt ORS goed binnen te houden, is ondansetron een optie ter aanvulling. Dit geneesmiddel vermindert misselijkheid en helpt het kind de benodigde vloeistoffen binnen te houden. Ondansetron stroop en injectievloeistof voor oraal gebruik zijn geschikte toedieningsvormen bij (jonge) kinderen. De meeste kinderen verdragen ondansetron goed. Aan de hand van een casus belichten we de belangrijkste aandachtspunten rondom de (niet-)medicamenteuze behandeling van buikgriep bij kinderen.

Naldemedine is geregistreerd voor de behandeling van obstipatie als gevolg van het gebruik van opioïden bij volwassen patiënten die eerder zijn behandeld met een laxans. Naldemedine vergroot het aantal patiënten met minimaal drie stoelgangen per week én minimaal één stoelgang per week meer dan voor het gebruik. Het number needed tot treat (NNT) is ongeveer 2 tot 7 in vergelijking met placebo. Naldemedine werkt als een perifere mu-opioïdereceptorantagonist in het maag-darmkanaal. Hierdoor vermindert het middel het obstiperende effect van opioïden, maar beïnvloedt het de analgetische effecten op het centraal zenuwstelsel niet. De meest voorkomende bijwerkingen van naldemedine zijn gastro-intestinale klachten, zoals diarree en buikpijn. Een potentieel risico op de lange termijn is het optreden van gastro-intestinale perforatie. Naldemedine is gecontra-indiceerd bij bekende of vermoede gastro-intestinale obstructie of een verhoogd risico op recidiverende obstructie. Het middel is een substraat voor cytochroom P450 (CYP)3A4 en P-glycoproteïne (P-gp) en heeft daarom diverse interacties met remmers en inductoren van CYP3A4 en P-gp. Naldemedine kost ongeveer 2.000 euro per jaar en wordt vergoed. Naldemedine is beschikbaar als tablet voor oraal gebruik. Patiënten kunnen naldemedine met of zonder andere laxantia gebruiken.