Physios

Ernstige vasculaire aandoeningen, zoals een dissectie van de a. vertebralis of a. carotis interna, kunnen hoofdpijn, nekpijn en/of orofaciale klachten geven. Het is dan ook belangrijk dat fysiotherapeuten voldoende kennis hebben om een adequate inschatting te maken van de mogelijke onderliggende vasculaire oorzaak van klachten die zich presenteren als klachten van het houdings- en bewegingsapparaat. Dit artikel bespreekt de huidige stand van zaken wat betreft het herkennen van een onderliggende vasculaire oorzaak van klachten, bij patiënten met nekpijn, hoofdpijn en/of orofaciale klachten. Er is hierbij ruimschoots aandacht voor achtergrondinformatie met betrekking tot het optreden van vasculaire complicaties, het vaststellen van een vasculaire oorzaak van de klachten en het klinisch redeneerproces, waaronder de anamnese en het lichamelijk onderzoek.

Aan literatuur over elektrische spierstimulatie is geen gebrek én er is voldoende bewijs dat deze toepassingen een spierversterkend effect kunnen hebben. Hiervoor zijn onder andere TENS en interferentiële stroom te gebruiken. Deze applicaties hebben uiteenlopende indicaties en kunnen bij veel aandoeningen waarbij oefentherapie noodzakelijk is, een zinvolle aanvulling op het behandelplan zijn. De combinatie van elektrische spierstimulatie met oefentherapie levert dan een beter resultaat op dan oefentherapie alleen. Ook patiënten die niet in staat zijn om zelfstandig te oefenen, zijn hierbij gebaat. Door te kijken naar de parameters van de applicaties zijn de literatuurgegevens om te zetten in praktisch bruikbare onderdelen voor een concreet behandelplan. Negen parameters blijken een cruciale rol te spelen in het uiteindelijke fysiologische doel en een voor die negen parameters ingevulde tabel bevat alle gegevens om meteen aan de slag te kunnen gaan.

Sommige patiënten houden na een knieoperatie nog lang pijn. Pijn aan de voorzijde van de knie die de revalidatie stagneert, kan het gevolg zijn van letsel van de n. infrapatellaris. Voor begeleiding van het herstel na een totale knieprothese of andere knieoperatie komt een patiënt vaak bij de fysiotherapeut. Het is daarom belangrijk dat de fysiotherapeut kenmerken van dit letsel herkent en weet welk lichamelijk onderzoek helpt bij het stellen van deze diagnose. De samenwerking tussen fysiotherapeut en verpleegkundig specialist of arts heeft hierbij een positief effect op de klachten en het herstel.

Klachten in de heup- en liesregio zijn vaak een klinisch dilemma in de eerstelijnszorg. De regio kenmerkt zich door complexiteit van de anatomie, en er komt een veelvoud aan aandoeningen en syndromen in deze regio voor. Het is in de eerstelijnszorg daardoor vaak lastig om met de beperkte diagnostische accuratesse van de beschikbare tests een goede diagnose te stellen. Het gevolg daarvan is dat veel patiënten met klachten in de heup- en liesregio in de tweede lijn terechtkomen voor diagnostiek en/of behandeling, waar ze soms linea recta worden terugverwezen naar de fysiotherapeut. Dit heeft vaak te maken met de beperkingen van aanvullend beeldvormend onderzoek of met het gebrek aan orthopedische (chirurgische) behandelmogelijkheden. Het doel van dit artikel is om vanuit tweedelijnsperspectief de eerstelijns fysiotherapeut handvatten te geven voor het klinisch redeneren en diagnosticeren van klachten in de heup- en liesregio en voor het kritisch reflecteren op de zin en (on)mogelijkheden van medisch-specialistisch of aanvullend beeldvormend onderzoek. Er wordt in dit artikel niet diepgaand op behandelstrategieën ingegaan.

Dit artikel gaat over omgaan met coping voor professionals die werken in de zorg. Patiënten die in de zorg terechtkomen moeten omgaan met veranderde omstandigheden: ‘coping’, zoals dat in jargon heet. Professionals begeleiden patiënten hierbij, en dat is vaak niet eenvoudig. De vraag is hoe de zorgverlener er professioneel mee omgaat. Die is immers niet alleen professional maar ook mens, en kan dus geraakt worden door wat er gebeurt. Dat is niet onprofessioneel; de professionaliteit zit hem in de manier waarop iemand met die geraaktheid omgaat. Dit artikel presenteert een model dat professionals helpt om professioneel om te gaan met de coping van patiënten. Het model maakt het mogelijk om zowel de coping van cliënten als de eigen coping in kaart te brengen en van daaruit na te denken over manieren van reageren. Het is een praktisch hulpmiddel voor professionals die dagelijks voor de taak staan om te copen met coping.

Neuromusculaire training wordt in de literatuur vaak genoemd als strategie om functionele stabiliteit van een gewricht te bereiken. In het eerste deel van dit artikel komt het begrip neuromusculaire controle aan de orde. De regulering van de spieractiviteit komt tot stand door interactie van het sensorisch systeem, het motorisch systeem en de centrale verwerking en sturing. Of de verstorende invloed verwacht of onverwacht is, bepaalt welk regelsysteem in belangrijke mate zal optreden: feedbackcontrole of feed-forwardcontrole. In de praktijk zullen reactie- en anticipatiemechanismen veelal gelijktijdig optreden en elkaar aanvullen. Daarbij is een bepaalde mate van ‘stiffness’ als basis altijd aanwezig. Het tweede deel van dit artikel belicht de consequenties van een VKB-ruptuur en een VKB-reconstructie op de neuromusculaire controle. Tot slot wordt in het derde deel de vertaalslag gemaakt van de theorie naar praktijk van de voorste kruisbandrevalidatie.