Physios

Lymfoedeem van de arm komt voor bij ongeveer 16 procent van de personen die behandeld worden voor borstkanker. Volgens de aanbevelingen van de International Society of Lymphology moet lymfoedeem worden behandeld volgens de principes van de decongestieve lymfatische therapie (DLT). Deze behandeling bestaat uit educatie, huidverzorging, manuele lymfedrainage (MLD), compressietherapie en oefentherapie, uitgevoerd in twee fases. De waarde van MLD als onderdeel van de totaalbehandeling is echter onzeker en staat internationaal ter discussie. Een systematische review toonde geen significant toegevoegde waarde van MLD aan, maar spoorde aan tot grootschaliger, gerandomiseerd onderzoek. Dit onderzoek heeft recentelijk plaatsgevonden onder titel EFforT-BCRL. De resultaten van deze studie worden in dit artikel toegelicht.

Een kindervoet is anders dan een volwassen voet en geeft ook andere pathologie doordat de voet in de groei is. Dit artikel gaat in op de platvoet en de verschillende vormen van apofysitis en osteonecrose die in de voetregio voorkomen. Platvoeten komen veel voor bij kinderen, maar bij slechts minder dan 1 procent van de kinderen is er echt een pathologische platvoet. Een platvoet met een korte kuitspier of een stugge platvoet kan aanleiding geven tot klachten die behandeld moeten worden. Andere voetklachten bij kinderen zijn apofysitis, osteonecrose en posterieure enkelklachten. Apofysitis komt door overbelasting van de aanhechting van een spier of pees en komt alleen bij kinderen voor doordat er na het sluiten van de groeischijf geen apofyse meer is. Osteonecrose ontstaat door een doorbloedingsprobleem in het bot en posterieure enkelklachten door aangeboren anatomische varianten. Soms is de diagnose van posterieure enkelklachten heel duidelijk, maar soms is het lastig om een diagnose te stellen, omdat de klachten zeer divers kunnen zijn.

Chronische polsklachten komen vaak voor en kunnen leiden tot ernstige beperkingen bij dagelijkse activiteiten, hobby’s en werk. Het Hand & Pols Centrum werkt met een oefenprogramma voor (aspecifieke) chronische polsklachten en midcarpale instabiliteit, getiteld ‘SMoC-wrist’, waarbij SMoC staat voor sensomotorische controle. Dit programma is niet gericht op de behandeling van pijn, maar op het verbeteren van de sensomotorische controle van de pols. Dit oefenprogramma is ook geschikt voor patiënten die revalideren na een polsoperatie en/of -trauma en die enkele weken geïmmobiliseerd zijn geweest, omdat ook bij deze groep patiënten de sensomotorische controle verstoord zal zijn. Kennis bij zowel de therapeut als de patiënt over de uitgangspunten en toepassing van dit programma vergroot de kans op een goed resultaat. Dit artikel geeft daarom een beschrijving en uitleg over het SMoC-wrist-oefenprogramma. Achtereenvolgens komen aan bod: de rationale van het oefenprogramma, een beknopte uitleg over polsstabiliteit, uitleg over midcarpale instabiliteit en hoe deze is vast te stellen, en tot slot een beschrijving van het oefenprogramma.

Er bestaat een scala aan relaties tussen hoofdpijn en bepaalde sporten, bijvoorbeeld gewichtheffen en biljarten. Voor de meeste hoofdpijnen die door sporten worden veroorzaakt, geldt dat de beste behandeling bestaat uit het stoppen met die sport. Andere – wat minder rigoureuze – behandelopties worden in dit artikel ook besproken, zoals de behandeling met indometacine bij primaire inspanningshoofdpijn.

Zinvol gebruik van technologie kan de fysiotherapeutische zorg verbeteren en/of doelmatiger maken. Daarvoor is het nodig om te weten wat er is en hoe dit waardevol in te zetten is. In de snel groeiende markt van technologie zijn veel voorbeelden te noemen die bruikbaar zijn in de fysiotherapie. Met de komst van deze technologie verandert de fysiotherapeutische zorg. Doordat mensen zelf makkelijker technologie kunnen aanschaffen, kunnen ze thuis zelf meer meten. Hierdoor krijgen patiënten meer inzicht in hun eigen gedrag. Dit kan preventief werken, en ook het stellen van diagnoses verandert hierdoor. Voor de behandeling geeft technologie meer mogelijkheden om bijvoorbeeld de fysiotherapie te verbeteren of leuker te maken. Daarnaast kan een fysiotherapeut bijdragen aan de ontwikkeling en verbetering van technologieën. Technologie moet aansluiten bij de hulpvraag. Als er een passende technologie gevonden is, moet er gezorgd worden voor een goede implementatie.

De laatste decennia ontwikkelt de kennis omtrent het piriformissyndroom zich sneller dan ooit tevoren. Nieuwe inzichten wijzen niet enkel naar de m. piriformis als oorzaak van de klachten, maar ook naar andere entrapmentplaatsen in de bilregio. Daarnaast is het ook niet altijd de n. ischiadicus die zorgt voor neurogene uitstraling in het onderste kwadrant. Een nieuwe benaming en definitie dringt zich op: het ‘pelvic outlet syndroom’. Dat is een klinische diagnose waarbij klinisch redeneren de sleutel vormt tot een zinvolle en onderbouwde behandeling. In het onderzoek is onder meer het onderscheid met het lumbosacraal radiculair syndroom cruciaal. De aanpak van de kinesitherapeut mag niet beperkt blijven tot spierversterking en stretching, maar dient ook een uitgekiend ‘loadmanagement’ te bevatten. In dit artikel wordt uiteengezet hoe de nieuwe definitie luidt en waarom de aanpassing noodzakelijk is. Vervolgens komen de symptomatologie en de pathofysiologie aan de orde. Daarna wordt besproken hoe dit in de praktijk te onderzoeken is en uit welke cruciale delen de behandeling kan bestaan.