AccreDidact Psychiater

In de afgelopen decennia zijn West-Europese samenlevingen sterk geseculariseerd, maar religie en spiritualiteit blijven maatschappelijk en individueel van betekenis. Veel mensen zoeken buiten traditionele kerken naar zingeving. Tegelijkertijd neemt door migratie de religieuze diversiteit toe. Wereldwijd rekent 80% van de bevolking zich tot een religie. In de psychiatrie is religiositeit zowel sociaal-cultureel als psychologisch relevant en kan het, afhankelijk van de context, verstoord, vervormd of juist als bron van kracht ervaren worden. In deze e-learning verkent u de wisselwerking tussen religie, spiritualiteit en psychopathologie. BLOK A behandelt ethische en professionele uitgangspunten, denkmodellen over religiositeit en psychopathologie, en de diagnostische weging van religieuze en spirituele uitingen bij onder meer wanen, manie, schuldgevoelens, dwang en schizotypie. BLOK B richt zich op de bejegening van religieuze en spirituele thema’s in het contact met patiënten. U leert hoe u een religieuze anamnese kunt afnemen, welke gespreksaanpak gepast is en hoe religie en spiritualiteit een rol kunnen spelen binnen psychotherapie. Deze nascholing biedt u handvatten om religieuze en spirituele aspecten professioneel en betekenisvol te integreren in de psychiatrische zorg.

Een delirium is de meest voorkomende neuropsychiatrische aandoening in het algemeen ziekenhuis en vormt een ernstig, potentieel levensbedreigend ziektebeeld. Patiënten zijn verward, raken het contact met hun omgeving kwijt en kunnen moeilijk adequaat meewerken aan hun behandeling. Dit vergroot de kans op complicaties en verhoogt de mortaliteit. Het delirium wordt vaak niet tijdig herkend, vooral in het geval van een ‘stil delirium’. In deze e-learning leert u het delirium beter herkennen, diagnosticeren en behandelen. BLOK A richt zich op de diagnostiek van het delirium, met nadruk op herkenning van verschillende vormen, inclusief het hypoactieve beeld, en het belang van vroegtijdige signalering. BLOK B behandelt de behandeling van het delirium: zowel de aanpak van onderliggende oorzaken als de symptoomgerichte behandeling. Hierbij wordt gebruikgemaakt van recente wetenschappelijke inzichten en de meest actuele multidisciplinaire richtlijn voor delirium bij volwassenen en ouderen. Deze nascholing helpt u bij het leveren van veilige en effectieve zorg aan patiënten met een delirium, met aandacht voor zowel medische als psychiatrische aspecten.

Persoonlijkheidsstoornissen behoren tot de meest invaliderende psychische aandoeningen, met een hoge lijdensdruk voor patiënten en aanzienlijke maatschappelijke kosten. Ze vormen bovendien een uitdaging voor behandelaars, mede door gefragmenteerde hulpverleningsgeschiedenissen, demoralisatie en het hardnekkige stigma dat op sommige stoornissen rust. In deze e-learning krijgt u als psychiater handvatten om persoonlijkheidsstoornissen tijdig te herkennen, diagnostisch te duiden en evidence-based te behandelen. BLOK A start met de conceptualisering van persoonlijkheidsstoornissen zoals gedefinieerd in de DSM-5, gevolgd door een overzicht van diagnostische methoden en aandachtspunten bij herkenning in de praktijk. BLOK B gaat in op de actuele stand van de wetenschappelijke evidentie rondom behandeling, met nadruk op psychotherapeutische interventies. De nascholing baseert zich op de Multidisciplinaire richtlijn Persoonlijkheidsstoornissen en recente ontwikkelingen richting de nieuwe Zorgstandaard. Deze nascholing ondersteunt u bij het effectief deelnemen aan diagnostiek en behandeling van mensen met persoonlijkheidsstoornissen in de dagelijkse psychiatrische praktijk.

Beperkingen in het intellectuele functioneren komen veel voor en gaan vaak samen met psychiatrische stoornissen. Deze duale problematiek – een lager IQ én een psychische aandoening – treft mensen van alle leeftijden en verhoogt het risico op psychiatrische problematiek met een factor drie tot vier. Toch worden deze patiënten in de GGZ niet altijd herkend of adequaat benaderd. In deze nascholing leert u deze doelgroep beter signaleren, begrijpen en behandelen. BLOK A richt zich op de herkenning van een lager IQ binnen de GGZ. U krijgt inzicht in de kenmerken van deze patiënten, het verhoogde risico op comorbiditeit en de uitdagingen in diagnostiek. BLOK B behandelt de omgang, bejegening en behandeling van psychiatrische patiënten met een lager IQ. Hierbij wordt gebruikgemaakt van kennis uit zowel de GGZ als de VGZ, met aandacht voor praktijkervaringen, wetenschappelijke onderbouwing en bestaande zorgprogramma’s. Deze nascholing biedt u praktische handvatten om de kloof tussen GGZ en VGZ te overbruggen en betere zorg te leveren aan deze kwetsbare en vaak over het hoofd geziene patiëntengroep.

Het gelijktijdig voorkomen van psychiatrische stoornissen en verslavingsproblematiek – ook wel ‘dubbele diagnose’ genoemd – is complex en komt veel voor. Meestal is er sprake van wederzijdse beïnvloeding: verslaving kan ontstaan door onderliggende psychische klachten, psychiatrische symptomen kunnen verergeren door middelengebruik, of beide hebben een gedeelde biologische of biografische oorsprong. Toch worden deze problemen in de praktijk nog vaak afzonderlijk behandeld binnen de GGZ en verslavingszorg. In deze e-learning staat de geïntegreerde behandeling van dubbele diagnose centraal, ook bekend als Integrated Dual Diagnosis Treatment (IDDT). BLOK A behandelt de basisprincipes van IDDT, waaronder de noodzaak van gelijktijdige en samenhangende behandeling, en het belang van motiverende gespreksvoering en fasegericht behandelen. BLOK B gaat in op specifieke interventies voor dubbele problematiek, met als leidraad het Handboek dubbele diagnose. Er is aandacht voor het herkennen van bijkomende problematiek, die in de praktijk vaak over het hoofd wordt gezien. Deze nascholing helpt u om dubbele diagnose beter te herkennen en effectiever te behandelen met een geïntegreerde benadering, passend binnen de Nederlandse zorgcontext.

De behandeling van bipolaire stemmingsstoornissen behoort tot de meest uitdagende én inspirerende onderdelen van het psychiatrisch vak. Door de verbreding van het bipolaire spectrumconcept wordt de diagnose steeds vaker overwogen bij patiënten met stemmingswisselingen. Tegelijkertijd maakt de klinische variatie het stellen van een juiste diagnose en het kiezen van een effectieve behandeling complex. Dit kan leiden tot misdiagnose of een suboptimale behandelstrategie. In deze e-learning staat de diagnostiek en behandeling van bipolaire stoornissen centraal, met als uitgangspunt de Multidisciplinaire richtlijn bipolaire stoornissen (MDR-BS, 2015). BLOK A behandelt de veranderingen in de diagnostische criteria volgens de DSM-5, de heterogeniteit van de bipolaire stoornis en de kernprincipes van diagnostiek, ondersteund met casuïstiek uit de praktijk. BLOK B gaat in op farmacologische behandelstrategieën voor manie en bipolaire depressie, en op psychosociale interventies die effectief zijn gebleken bij deze patiëntengroep. Deze nascholing biedt u praktische handvatten om bij diverse presentaties van de bipolaire stoornis onderbouwde keuzes te maken in diagnostiek en behandeling.