AccreDidact Huisarts

De somatisch-symptoomstoornis (SSS) is een DSM-5-classificatie voor lichamelijke klachten die gepaard gaan met onwel bevinden en disfunctioneren. In tegenstelling tot de eerdere DSM-IV-termen somatoforme stoornissen en de Nederlandse term SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde klachten), is bij SSS het onverklaard zijn van klachten geen vereiste meer. Centraal staat nu hoe de patiënt met de klachten omgaat: emoties, cognities en gedrag zijn bepalend. Voor huisartsen, die vaak patiënten zien met (deels) onverklaarde klachten, biedt deze benadering ruimte voor maatwerk en gezamenlijke besluitvorming, zonder discussie over de oorzaak. In deze e-learning leert u hoe u SSS herkent, diagnosticeert en bespreekbaar maakt, ook bij patiënten met bestaande lichamelijke aandoeningen zoals diabetes of hart- en vaatziekten. De nascholing bespreekt recente wetenschappelijke inzichten en onderbouwt het belang van een consultatief model, waarbij samenwerking met de psychiater in de huisartsenpraktijk effectief kan zijn. Hoewel de zorgstandaard SOLK (2017) de SSS nog niet omvat, sluit deze benadering aan bij de visie op positieve gezondheid van Huber. Nagebootste stoornissen worden in deze e-learning niet behandeld.

Ongeveer een derde van de mensen boven de 65 jaar valt jaarlijks. In 10% van de gevallen leidt dit tot ernstig letsel. Vallen is zelden een op zichzelf staand probleem: vaak spelen meerdere factoren een rol, waaronder hart- en vaatziekten, luchtwegaandoeningen, polyfarmacie, ondervoeding, depressie en verborgen alcoholgebruik. Toch melden veel ouderen zich niet bij de huisarts na een val, omdat ze dit als ‘leeftijdsgebonden’ beschouwen. In deze e-learning leert u hoe u ouderen met verhoogd valrisico tijdig herkent via gerichte casefinding, en welke interventies mogelijk zijn. De nascholing is gebaseerd op de herziene CBO-richtlijn Preventie van valincidenten bij ouderen (2017) en benadrukt het belang van multidisciplinaire samenwerking en kennis van risicofactoren. De e-learning bevat zes instructievideo’s over relevante testen in de valrisicobeoordeling: het loop- en balansgedeelte van de POMA, de Berg Balans Schaal, de Short Physical Performance Battery, spierkrachtmeting en de Timed-Up-and-Go-test. Samen bieden ze u praktische handvatten om valpreventie effectief in de huisartsenpraktijk toe te passen.

Diabetes mellitus komt steeds vaker voor: binnenkort hebben naar schatting 1.000.000 Nederlanders deze aandoening. Het is een ernstige ziekte, omdat het verhoogde glucosegehalte schade aanricht in het hele lichaam en het risico op cardiovasculaire complicaties en vroegtijdig overlijden verhoogt. De term ‘diabetes mellitus’ verwijst naar suiker in de urine, en met ‘diabetes’ wordt standaard diabetes mellitus bedoeld. In deze e-learning wordt stilgestaan bij de actuele inzichten in de diagnostiek en behandeling van diabetes mellitus type 2. De traditionele begrippen ‘jeugd-’ en ‘ouderdomsdiabetes’ zijn losgelaten, net als de term ‘insulineafhankelijkheid’, omdat deze de werkelijkheid onvoldoende weerspiegelen. U leert in deze nascholing onder andere over de betekenis van de UKPDS-studie, die sinds 1998 duidelijk maakt dat strikte regulatie van bloedglucose, bloeddruk en cholesterol essentieel is om complicaties te voorkomen. De e-learning bespreekt ook de aanpassingen in de NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2, waaronder het stappenplan voor medicamenteuze behandeling. De gegevensset uit de kernset (NAD/NDF 2012) en de bijbehorende diabetesindicatoren worden in deze nascholing niet behandeld. Zie hiervoor de NHG-website en www.diabetesfederatie.nl.

De huisarts is specialist in alledaagse aandoeningen – klachten die in de tweede lijn zelden worden gezien. Omdat de basisopleiding vooral gericht is op ernstige ziekten zoals hart- en vaatziekten, is specifieke aandacht voor veelvoorkomende, kleinere kwalen in de huisartsenpraktijk essentieel. Wetenschappelijke onderbouwing van diagnostiek en behandeling ontbreekt echter vaak; veel adviezen zijn nog gebaseerd op ervaring of consensus. Toch vormen deze aandoeningen een inspirerend onderdeel van het huisartsenwerk. Deze e-learning bestaat uit twee delen. In BLOK A worden algemene principes besproken: kunt u patiënten meer zelfzorg bieden bij kleine kwalen? En welke rol kunnen uw praktijkassistent of een physician assistant spelen bij deze zorg? BLOK B zoomt in op veelvoorkomende klachten aan huid en bewegingsapparaat. U leert over wratten in drie varianten en de vragen die ze kunnen oproepen. Vervolgens worden voetklachten behandeld: de belangrijkste oorzaken van voorvoet- en achtervoetpijn passeren de revue in twee praktijkcasussen.

De levensverwachting in Nederland is sinds 1950 sterk gestegen. Waar een 65-jarige toen nog bijna 15 jaar te leven had, was dat in 2016 bijna 20 jaar. Door betere hygiëne, arbeidsomstandigheden, verkeersveiligheid en succesvolle behandeling van hart- en vaatziekten leven we langer. De gezondheidswinst van de 21e eeuw zal echter vooral afhangen van leefstijlveranderingen. Vrouwen geboren in 2014 leven gemiddeld 83 jaar, maar daarvan slechts 64 jaar in goede gezondheid. In deze e-learning staan leefstijlfactoren centraal die de gezondheid beïnvloeden. U leert over de NHG-richtlijnen en zorgmodules met betrekking tot bewegen, roken en alcohol, en het concept positieve gezondheid. Ook komt wijkgerichte samenwerking aan bod. De zorgmodule Voeding wordt in deze nascholing niet behandeld; die is eerder besproken in de nascholing Leefstijl I. Deze nascholing helpt u om leefstijlgerelateerde onderwerpen vaker bespreekbaar te maken in uw praktijk. U krijgt praktische handvatten om, samen met andere zorgverleners, patiënten te motiveren tot gedragsverandering. Want verandering begint bij uzelf – met bewustwording, kennis en motivatie.

Perifeer zenuwletsel omvat aandoeningen waarbij schade ontstaat aan het perifere zenuwstelsel. In deze e-learning worden twee veelvoorkomende, niet-traumatische oorzaken besproken: compressieneuropathieën en neuralgische amyotrofie. Traumatisch zenuwletsel komt aan bod in de aparte nascholing Perifeer zenuwletsel (Accredidact Huisartsen 2017/4). Zenuwletsel leidt niet alleen tot klachten als pijn, tintelingen en zwakte, maar ook tot minder bekende langetermijnproblemen, zoals beperkte duurbelastbaarheid en overbelasting door compensatiestrategieën. Deze kunnen de participatie in werk, sport en gezinsleven sterk beïnvloeden. De e-learning gaat in op actuele inzichten, waaronder de herziene landelijke richtlijn Carpaletunnelsyndroom (2017), met aandacht voor de klinische diagnose en de rol van zenuwechografie. Ook neuralgische amyotrofie wordt behandeld: een relatief onbekende, maar niet zeldzame oorzaak van perifeer zenuwletsel, met vaak langdurige restklachten. Vroege herkenning en gerichte verwijzing zijn hierbij essentieel.