Nurse Academy

Chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie (CTEPH) is een zeldzame maar potentieel behandelbare oorzaak van pulmonale hypertensie. Patiënten presenteren zich vaak met aspecifieke klachten, zoals kortademigheid bij inspanning, waardoor herkenning wordt gemist. Tijdige signalering en verwijzing naar een expertisecentrum kunnen het verschil maken tussen progressieve achteruitgang en curatieve behandeling.

In dit artikel volgen we meneer Pelger en mevrouw Dekker, opgenomen op de afdeling Cardiologie/Longziekten. Aan de hand van hun casuïstiek wordt inzicht gegeven in medisch rekenen bij het toedienen van intraveneuze medicatie en het monitoren van een thoraxdrain. Nauwkeurig rekenen is hierbij essentieel voor veilige en verantwoorde verpleegkundige zorg.

Hoewel de zorg er in eerste instantie is om gezondheidsproblemen te behandelen, draagt de huidige werkwijze in de zorg substantieel bij aan de CO₂-uitstoot, het gebruik van schaarse grondstoffen en de negatieve gevolgen daarvan.1,2 Met name op afdelingen acute zorg en de intensive care in het ziekenhuis is de uitstoot relatief hoog,3,4 maar eigenlijk speelt dit in alle domeinen van de zorg. Ook in de eerste lijn, waar nog maar beperkt cijfers beschikbaar zijn. Door verspilling van energie, intensief gebruik van grondstoffen en grote hoeveelheden afval dragen we in de gezondheidszorg onbedoeld bij aan het klimaatprobleem. Het klimaatprobleem zien we als verpleegkundigen terug in onze praktijk, omdat mensen in toenemende mate ziek worden als gevolg van de klimaatcrisis. Denk hierbij aan hittegerelateerde aandoeningen in warme zomers, allergieën, luchtwegklachten en toename van chronisch obstructieve longziekten (COPD). Ook psychische problemen als gevolg van klimaatverandering, zoals angststoornissen, morele stress, slaapproblemen en depressie, nemen toe.5 De metafoor ‘blussen met benzine’ illustreert deze vicieuze cirkel: we bestrijden de directe gevolgen van klimaatverandering met een gezondheidszorgsysteem dat tegelijkertijd bijdraagt aan het probleem (figuur 1). Deze paradox onderstreept de urgentie én de belangrijke rol van verpleegkundigen, als grootste beroepsgroep in de zorg, bij verduurzaming van de gezondheidszorg en het signaleren van hittegerelateerde zorgvragen.6 Verpleegkundigen kunnen in de directe patiëntenzorg diagnostiek, materialen, middelen en medicatie minder of slimmer en circulair inzetten en tegelijkertijd de focus verleggen naar planetaire gezondheid. Door verpleegkundig leiderschap en het aannemen van een actieve rol in klimaatadaptatie en duurzaam werken kan de zorg toekomstbestendig, efficiënt én milieuvriendelijk blijven. Soms lijken de stappen misschien klein, de invloed die verpleegkundigen hebben in de zorg is groot. In dit artikel vertellen we hier meer over.

Gal is een waardevolle lichaamsvloeistof die via de galwegen naar de darm wordt vervoerd. Hij bevat belangrijke stoffen, zoals galzouten, cholesterol, bilirubine en elektrolyten. De enterohepatische kringloop zorgt voor heropname van galzouten uit de darm naar de lever. Bij een blokkade of vernauwing kan gal zich ophopen, wat klachten kan geven zoals icterus en jeuk. Met een galdrain (PTC-drain) wordt gal uit de galwegen naar buiten afgevoerd. Door deze afgevoerde gal terug te geven wordt de enterohepatische kringloop nieuw leven ingeblazen en worden fysiologische processen hersteld: de vetvertering verbetert, vitamines worden opgenomen en de elektrolytenbalans komt weer meer in evenwicht. Toediening kan continu of in bolus, via een maag- of duodenumsonde of oraal. De verpleegkundige vervult hierbij een cruciale rol: deze observeert veranderingen in galproductie, kleur en aspect, registreert klinische klachten, zoals vermoeidheid, diarree of buikpijn, en observeert de laboratoriumwaarden. Op basis van deze signalen wordt tijdig aan de arts gerapporteerd, zodat galteruggave op het juiste moment kan worden gestart. Daarvoor geven wij in dit artikel handvatten.

Zorg is mensenwerk en zorg betekent er voor die ander zijn. Toch sluiten we soms onbedoeld mensen uit door de woorden die we kiezen of aannames die we doen. Dit artikel laat zien hoe taal, houding en bewustwording bijdragen aan inclusieve zorg. Aan de hand van drie praktijkcasussen ontdekt u hoe kleine veranderingen een groot verschil kunnen maken.

In 2024 is de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement (CVRM)1 verschenen. Deze herziene richtlijn geeft betere mogelijkheden voor het beoordelen van het risico op hart- en vaatziekten (HVZ). Daarnaast komt ‘Samen beslissen’ op meerdere plekken en explicieter in de richtlijn terug. Behandeling en follow-up worden opgesteld in overleg met de patiënt en afgestemd op diens individuele situatie. In dit artikel wordt de richtlijn beschreven aan de hand van een praktijkvoorbeeld.