Nurse Academy GGZ

Het syndroom van Korsakov is een aandoening die forse beperkingen kan meebrengen. Intensieve zorg en begeleiding zijn dan noodzakelijk, waarbij het van belang is dat deze aansluiten bij de zorgvragen van de cliënt. Kennis over het ziektebeeld is belangrijk om de zorgvragen goed te begrijpen. Dit artikel gaat in op oorzaken en gevolgen van het syndroom van Korsakov en geeft de lezer inzicht in de problemen die mensen met het syndroom wel en vooral niet ervaren. Ook biedt het artikel een aantal adviezen met betrekking tot de omgang met mensen met het syndroom van Korsakov.

Er is een specifieke behandelvorm ontwikkeld voor patiënten met een chronische depressie: het Cognitive Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP). Deze behandeling wordt in het Universitair Psychiatrisch Centrum van het UMC in Groningen gegeven. De verpleegkundige discipline speelt hierin een belangrijke rol. De verpleegkundigen zijn opgeleid als cognitief-gedragstherapeutisch werkers en voeren gezamenlijk met een gezondheidszorgpsycholoog de groepsbehandeling uit. Daarnaast werken zij aan de randvoorwaarden om deze behandeling vorm te geven. In het nazorgtraject, dat uit individuele gesprekken bestaat, nemen zij ook de zorg voor een deel van de patiënten op zich. In dit artikel wordt een korte uitleg gegeven over de CBASP-methode.

Als complicatie van diabetes is pijnlijke diabetische neuropathie een groeiend probleem in onze samenleving. Dit artikel geeft een overzicht van de huidige behandelingsmogelijkheden van pijnlijke diabetische neuropathie. Er zijn vier groepen geneesmiddelen die een aantoonbaar pijnstillend effect hebben voor neuropathische pijn: antidepressiva, anti-epileptica, slow-release opioïden en lokale medicatie in de vorm van capsaïcinecrème. De behandeling met paracetamol en NSAID’s is niet zinvol voor deze doelgroep. Nieuwe ontwikkelingen in de behandeling van neuropathische pijn zijn het geneesmiddel tapentadol en de lokale behandeling met capsaïcine 8%. De effectiviteit van de behandeling van neuropathische pijn is relatief beperkt waarbij slechts 40-60% van de patiënten enige vorm van pijnreductie bereikt. Op dit moment berust de behandeling op een trial-and-error principe, waarbij de keuze van het middel wordt bepaald door de contra-indicaties, comorbiditeit en het bijwerkingenprofiel. Verwijzing naar een pijnpolikliniek kan zinvol zijn indien pijnreductie niet afdoende is.

Het metabool syndroom is gedefinieerd als een cluster van risicofactoren die de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Het staat ook bekend als prediabetes, syndroom X of insulineresistentiesyndroom. Hoewel het concept omstreden is geweest, wordt het metabool syndroom gezien als een klinisch bruikbaar middel om een sterk verhoogd risico op hart- en vaatziekten te diagnosticeren. Patiënten met psychiatrische aandoeningen lopen een sterk verhoogde kans op het ontwikkelen van het metabool syndroom, onder andere vanwege een ongezonde leefstijl en bijwerkingen van psychofarmaca zoals antipsychotica. Dit is de voornaamste oorzaak voor de tien tot twintig jaar kortere levensverwachting voor patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening. Een essentiële stap naar de optimale behandeling is het stellen van een juiste diagnose. Er zijn verschillende studies die laten zien dat het risico op hart- en vaatziekten niet – of pas te laat – wordt onderkend bij mensen met psychiatrische stoornissen. Hierin is een belangrijke taak weggelegd voor verpleegkundigen/verpleegkundig specialisten. De belangrijkste behandeling van het metabool syndroom is leefstijlverandering. Daarnaast kunnen medicamenteuze interventies toegepast worden op de individuele risicofactoren. Belangrijkste blijft echter door systematische screening het mogelijk optreden van het metabool syndroom nauwgezet te monitoren.

Psychiatrische patiënten kunnen op basis van ondraaglijk en uitzichtloos psychisch lijden in aanmerking komen voor hulp bij zelfdoding. In 2013 waren er 42 psychiatrische patiënten die hulp kregen bij zelfdoding, in 2014 waren dit er 41. In de jaren ervoor waren het er nooit meer dan 14. Beslissingen inzake hulp bij zelfdoding in de psychiatrie behoren tot het domein van de psychiater, maar de zorg en begeleiding van patiënten in een traject van hulp bij zelfdoding liggen grotendeels bij verpleegkundigen. Hoe ziet de verpleegkundige zorg eruit tijdens een traject van hulp bij zelfdoding (HbZ)?

Steeds meer mensen beoefenen yoga en ook wordt yoga steeds vaker toegepast in een medische setting. Gezien de gunstige effecten van yoga bij een breed scala van psychiatrische en somatische problematiek, lijkt het dat deze lichaamsgerichte benadering gaat uitgroeien tot een veel toegepaste evidence-based complementaire behandelwijze. Wanneer yoga therapeutisch wordt ingezet, vereist dit specifieke competenties en kwaliteiten van de verpleegkundige.