Nurse Academy GGZ

De zorg voor een goede mondgezondheid bij mensen met psychotische symptomen is onontbeerlijk en zou een vast onderdeel moeten zijn binnen de integrale zorgverlening rondom mensen met een psychotische stoornis. Hiervoor zijn geen concrete vastomlijnde richtlijnen, protocollen of interventies ontwikkeld en er is weinig systematische aandacht voor. Goede kennis van zaken, overzicht, proactiviteit, zorgvuldige regie, verantwoordelijkheid en multidisciplinaire afstemming zijn essentieel om patiënten te ondersteunen bij het voorkómen en verminderen van problemen in de mondgezondheid. Het systematisch bevragen van patiënten ten aanzien van mondgezondheid en op basis daarvan voorlichting geven en best practice interventies inzetten is van belang om de juiste zorg te verlenen.

Epilepsie is een neurologische aandoening met diverse uitingsvormen, onder andere afhankelijk van de plaats van de storingen in de hersenen. De symptomen van de aanvallen die daardoor ontstaan kunnen uiteenlopen van geen tot een korte afwezigheid, zonder of met motorische bewegingen, verwardheid, en bewusteloosheid bij aanvallen die gepaard gaan met vallen, stijfkramp en schokken. Medicatie, anti-epileptica (AE), kan helpen de aanvallen te verminderen of te stoppen. De gevolgen van de epilepsie kunnen grote impact hebben op het psychisch functioneren. Aanvallen komen vaak onverwacht en kunnen levensbedreigend zijn, waardoor de psychosociale belasting groot is. (Post)psychotische symptomen kunnen gerelateerd zijn aan de epilepsie, maar er ook los van staan. De comorbiditeit bij epilepsie is zeer divers. De verpleegkundige heeft een belangrijke rol in de aanvalsbeschrijving, het signaleren van comorbiditeit en in het ondersteunen van het zelfmanagement van de patiënt (en diens naasten).

Deze gevalsbeschrijving benadrukt het belang van aansluiten bij de achtergrond, beleving, wensen en verwachtingen van een suïcidale patiënt met een onderliggende narcistische persoonlijkheidsstoornis. Deze aansluiting is mogelijk door middel van het socratisch motiveren. Bij het socratisch motiveren wordt er rekening gehouden met iemands persoonlijkheid, mening, tempo, mogelijkheden en omstandigheden. De behandelaar past zich aan bij de patiënt en niet andersom. Het is een andere manier van motiveren, waarbij het vooral gaat om het creëren van duidelijkheid en de consequenties ervan. Het verduidelijken van de situatie staat voorop en verandering kan een gevolg zijn van deze verduidelijking. De aanvullende verpleegkundige diagnostiek, gebaseerd op de International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), blijkt een betrouwbare basis als vertrekpunt voor het opstellen van de verpleegkundige diagnostiek en zorgresultaten. Het betrekken van het gezin bij het behandelproces blijkt uiteindelijk cruciaal te zijn voor het beloop van de behandeling.

Evidence-based practice bestaat uit vijf stappen om te komen van klinische onzekerheid naar een evidence-based beslissing. Na het vertalen van een klinische onzekerheid naar een goede onderzoeksvraag, kan worden gezocht naar evidence om de onderzoeksvraag te beantwoorden. Het zoeken doet men in wetenschappelijke databases met specialistische zoekmachines, zoals PubMed. Na het bepalen van de juiste zoektermen wordt een zoekstrategie steeds specifieker door het toevoegen van booleaanse operatoren, MeSH-termen en limits. Het doel van de zoekactie en de beschikbare tijd bepalen in hoge mate hoe zoektermen worden samengevoegd en hoe sensitief (gevoelig) er wordt gezocht. Bij weinig beschikbare tijd wordt relevante literatuur mogelijk gemist. Uiteindelijk staat de hele zoekstrategie in het teken van het beantwoorden van de onderzoeksvraag met zo betrouwbaar mogelijk wetenschappelijk bewijs.

Deze casus beschrijft het diagnostisch proces bij een cliënt met een jarenlange alcoholverslaving, bij wie de behandeling niet aanslaat. Problemen in het functioneren zijn in kaart gebracht met de International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). Daarnaast is de Screener for Intelligence and Learning disability (SCIL) gebruikt om de waarschijnlijkheid van een licht verstandelijke beperking (LVB) vast te stellen. De uitkomst hiervan bleek een verklaring voor het niet-aanslaan van de behandeling. Indien een LVB (h)erkend wordt, neemt het risico op onderbehandeling toe, alsmede de kans op uitval in behandeling. Gedegen diagnostiek is essentieel om tot een op maat gesneden behandeling te komen. Er blijken weinig evidence-based behandelmethoden en interventies beschikbaar voor mensen met een LVB en verslaving. Verder onderzoek en ontwikkeling hiervan zullen tot een optimalisatie van zorg kunnen leiden, waardoor doelmatiger behandeling geboden kan worden en het risico op uitval in behandeling vermindert.

Al jarenlang is er discussie over het hoofdbehandelaarschap in de GGZ en die discussie werd vooral gevoerd vanwege financiële motieven. Intussen veranderde de wereld, ontstonden er nieuwe beroepen, zoals de verpleegkundig specialist GGZ, werden behandelingen steeds meer multidisciplinair, waardoor regie en afstemming belangrijker werden. Uiteindelijk werd er een commissie van ‘wijzen’ benoemd die zich over de problematiek rond het hoofdbehandelaarschap boog. Die commissie, de commissie Meurs, rekende af met de begrippen eindverantwoordelijkheid en hoofdbehandelaarschap en bedacht de nieuwe en betere term: regiebehandelaar.