Nurse Academy GGZ

Flexible Assertive Community Treatment (FACT) als organisatiemodel is in steeds meer delen van de wereld bekend. Dit organisatiemodel kenmerkt zich door behandeling op drie aspecten: crisispreventie en -bestrijding, behandeling en herstel. In een FACT-team werken verschillende disciplines. Forensisch FACT verschilt van andere FACT-teams, doordat de nadruk van de behandeling ligt op het voorkomen van delicten en het beschermen van de samenleving, vanuit het Risk-Needs-Responsivity model. Ook werkt een forensisch FACT-team samen met een aantal specifieke forensische ketenpartners zoals politie, reclassering en forensische klinieken. Verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten GGZ hebben een grote rol in de forensische FACT. Verpleegkundigen coördineren de dagelijkse zorg rondom patiënten en onderhouden contacten met familie en/of naasten. Zij voeren een groot aantal van de interventies uit zoals de agressie- en emotieregulatietraining of het opstellen van een delictscenario. Verpleegkundig specialisten GGZ zijn hoofdbehandelaar in een forensisch FACT-team, en hebben de rol van coach naar de teamleden. Ze zijn als onderzoeker en innovator betrokken bij nieuw te vormen en te implementeren beleid.

Steeds vaker nemen GGZ-instellingen voormalige cliënten aan in de functie van ervaringswerker. De GGZ ziet hen als mogelijk antwoord op de recente uitdagingen waar de GGZ voor staat. Waar ervaringswerkers hun intrede doen, zijn alle betrokken partijen genoodzaakt na te denken over veranderingen van voorheen vertrouwde rollen en verantwoordelijkheden. Dit zorgt voor onzekerheid op de werkvloer. Verbetering van de inzet van ervaringswerkers is aan te raden zowel op uitvoerings- als beleidsniveau. Dit artikel is gebaseerd op informatie uit twee recente onderzoeken, en beschrijft de gevolgen van de komst van ervaringswerkers voor de GGZ-praktijk. De auteurs beogen met dit artikel meer inzicht te geven in deze relatief nieuwe ontwikkeling.

Binnen de psychiatrie ziet men steeds meer het belang in van het actief betrekken van de patiënten en hun naasten in de opzet en uitvoering van de behandeling. Een veelbelovende methode om dit te bewerkstelligen bij patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA) is Resource group Assertive Community Treatment (RACT). Door deelname aan de resource groep voert de patiënt in samenspraak met het sociale netwerk en de behandelaars de regie over de behandeling. Het is de patiënt die de groep samenstelt en de behandeldoelen bepaalt, waarna de groepsleden gezamenlijk besluiten welke interventies er worden ingezet. Na invoering van deze benadering in Zweden, zijn er op dit moment vergevorderde plannen om resource groepen ook in Nederland in te zetten bij de behandeling van patiënten die lijden aan EPA.

Dit artikel beschrijft de toegevoegde waarde die 1op1-teams kunnen hebben in het zorgproces als er sprake is van dwanginsluitingen (op kamer, in afzondering of separatie). De auteurs schetsen kort de algemene ontwikkelingen op dit gebied en geven aan dat dwang niet altijd voorkómen kan worden. Daarom is een ander paradigma nodig, namelijk het centraal stellen van de relatie. Deze relatie is (voor en tijdens de dwangsituatie) beschadigd en moet hersteld worden om weer optimaal zorg te kunnen verlenen. Op welke wijze 1op1-begeleiding hieraan in de klinische praktijk bijdraagt, wordt vervolgens uiteengezet.

Omdat levensbeschouwing een factor is die de symptomen van een psychiatrisch ziektebeeld kan kleuren, is het belangrijk hier al in de diagnostische fase aandacht aan te schenken. Zeker bij psychotische verschijnselen kan religie een belangrijke rol spelen in de beleving, interpretatie en conceptualisatie van de symptomen. Als aanvulling op het psychiatrisch onderzoek kan een religieuze of zingevingsanamnese zinvol zijn. Dit artikel bespreekt de casuïstiek van een patiënte met een religieuze waan, waarin de religieuze anamnese een inzichtgevend onderdeel van de diagnostiek blijkt.

Bij chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is er sprake van een grotendeels niet-reversibele luchtwegobstructie veroorzaakt door chronische obstructieve bronchitis en/of longemfyseem. Emfyseem gaat gepaard met beschadiging van het longweefsel. COPD wordt veelal veroorzaakt door roken en begint sluipend. De eerste klachten zijn meestal hoesten en het opgeven van sputum. Later treedt kortademigheid bij inspanning op. De kortademigheid leidt tot afname van inspanningstolerantie, en kan leiden tot verslechteren van de voedingstoestand, waardoor op termijn de fysieke conditie afneemt. Patiënten kunnen in een neerwaartse spiraal terechtkomen. Voor COPD is er een medicamenteuze en een niet-medicamenteuze behandeling. Patiënten in een eindstadium van COPD kunnen in aanmerking komen voor longtransplantatie, maar ook voor (grotendeels nog in onderzoeksverband) endoscopische technieken.