PsyXpert

Tijdens de adolescentiefase zijn symptomen van de bipolaire stoornis lastig te onderscheiden van emotieregulatieproblemen passend bij de identiteitsontwikkeling of van andere stemmingspathologie. Voldoende kennis over de uitingsvormen, maar ook screening en diagnostiek van de bipolaire stoornis in deze levensfase is belangrijk voor professionals. In dit artikel worden de meest recente ontwikkelingen ten aanzien van farmacotherapie, maar ook niet-medicamenteuze interventies, voor jongeren met een (risico op) bipolaire stoornis besproken.

Alhoewel groepstherapie voor cliënten heel goed uitvoerbaar is, zorgen extra voorbereiding en uitleg voor een beter en sneller resultaat. Individuele behandeling is soms al ‘vreemd’ voor cliënten, voor groepstherapie geldt nog wat meer. Het is niet meteen voor elke groepstherapiecliënt duidelijk wat de meerwaarde is van meerdere cliënten bij elkaar en hoe dat leren van elkaar precies werkt. Een heldere organisatie van de therapiegroep vooraf is de basis van die voorlichting en voorbereiding. In het eerste artikel van dit tweeluik heb ik beschreven hoe belangrijk het is een therapiegroep voor de start zo helder, concreet en doelgericht mogelijk vooraf te organiseren. Ik noemde dat Stap 1 ‘De groep op papier’. In dit tweede artikel bespreek ik Stap 2: de cliënten individueel selecteren en voorbereiden, gevolgd door de werkelijke start van de groep. Dit is een ‘momentum’ dat de groepstherapeut kan gebruiken om de therapiegroep extra vaart en richting te geven.

Het behandelen van zorgprofessionals kent specifieke uitdagingen. Een behandeling binnen een gespecialiseerde setting neemt bepaalde barrières weg om zorg te ontvangen en in zorg te blijven. Vanwege de hoge mate van interpersoonlijke belasting in het werk van de zorgprofessional en de neiging een cognitieve copingstijl in te zetten, zijn interventies zoals groepstherapie en integratie van non-verbale therapie aan te bevelen. Wanneer behandelaars van zorgprofessionals hun eigen ervaringskennis inzetten, kan dit stigma helpen verminderen. Ook inzet van de natuur als facilitator kan juist bij zorgprofessionals een toegevoegde waarde hebben. Preventieve strategieën zijn het meest effectief op organisatieniveau, maar er zijn meerdere mogelijkheden om op persoonlijk vlak psychische klachten te helpen voorkomen.

In dit artikel wordt de psycho-oncologische ambulante zorg beschreven. Er wordt ingegaan op de psychologische behandeling in verschillende fasen van de ziekte, te weten de acute fase (diagnose en behandeling), de chronische fase en de palliatieve (terminale) fase. In deze behandeling komen allerlei stoornisoverstijgende fenomenen aan bod, zoals versterking van de mentale weerstand/veerkracht, omgaan met verlies en rouw, hechting met jezelf en anderen, emotieregulatie en zingeving. Aaltje Visscher werkt vanaf 2023 bij het Helen Dowling Instituut (HDI). Daarvoor werkte ze binnen de volwassen GGZ in zowel de ambulante als (dag)klinische setting. Daarnaast heeft ze haar eigen praktijk voor psychotherapie. Aaltje geeft integratieve psychotherapie, waarbij ze gebruikmaakt van verschillende psychotherapeutische methoden zoals schematherapie, EMDR, KPSP, sensorimotor- en cliëntgerichte psychotherapie. Daarnaast is ze EMDR-practitioner, supervisor en leertherapeut van collega’s die in opleiding zijn tot psychotherapeut. Door haar te interviewen wordt het onderwerp over psychologische hulp bij de diagnose kanker, naast de praktijkgerichte insteek, ook een persoonlijk betrokken verhaal. Bas van Heycop ten Ham durft te vragen.

Promotie | Euthanasie | Socialrun | NZA op de vingers getikt

Positieve – oftewel vroege adaptieve – schema’s vormen een waardevolle toevoeging aan het schematherapiemodel. Deze ontwikkeling kan als parallel worden gezien aan de ontwikkeling van positieve psychologie in de afgelopen decennia. Positieve schema’s kunnen gemeten worden met de Young Positive Schema Questionnaire (YPSQ-NL). De psychometrische eigenschappen van de Nederlandstalige versie zijn veelbelovend in een representatieve sample in de algemene bevolking. De toepassing van deze vragenlijst wordt in dit artikel toegelicht aan de hand van meerdere voorbeelden uit de praktijk. Het gebruik van positieve schema’s om te komen tot therapeutische verandering is een nieuwe ontwikkeling en kan van meerwaarde zijn als toevoeging aan reguliere schematherapie.