Wat is de meerwaarde van manuele lymfedrainage binnen de behandeling van chronisch borstkanker-gerelateerd lymfoedeem?
Lymfoedeem van de arm komt voor bij ongeveer 16 procent van de personen die behandeld worden voor borstkanker. Volgens de aanbevelingen van de International Society of Lymphology moet lymfoedeem worden behandeld volgens de principes van de decongestieve lymfatische therapie (DLT). Deze behandeling bestaat uit educatie, huidverzorging, manuele lymfedrainage (MLD), compressietherapie en oefentherapie, uitgevoerd in twee fases. De waarde van MLD als onderdeel van de totaalbehandeling is echter onzeker en staat internationaal ter discussie. Een systematische review toonde geen significant toegevoegde waarde van MLD aan, maar spoorde aan tot grootschaliger, gerandomiseerd onderzoek. Dit onderzoek heeft recentelijk plaatsgevonden onder titel EFforT-BCRL. De resultaten van deze studie worden in dit artikel toegelicht.