Praktische Pediatrie

Het biopsychosociaal-systemisch kwadrant (BPSS-kwadrant) breidt het klassieke biopsychosociale model uit door naast biologische, psychologische en sociale factoren ook de systemische context van het kind expliciet mee te nemen. Dit domein richt zich op de dynamiek binnen gezinnen en andere betekenisvolle sociale systemen waarin het kind functioneert: denk aan opvoedstijlen, interactiepatronen, familieverhoudingen en hoe een systeem als geheel omgaat met stress, ziekte of emotionele belasting. Door het systemische als afzonderlijk aandachtsgebied te benoemen, komt er meer focus op de wederzijdse beïnvloeding tussen het kind en zijn directe omgeving. In de kindergeneeskunde is dit cruciaal: kinderen zijn sterk afhankelijk van hun omgeving, die invloed heeft op hun lichamelijke en psychische gezondheid. Het systemische perspectief helpt begrijpen welke factoren bijdragen aan het ontstaan of in stand houden van klachten én wat binnen een gezin of netwerk juist beschermend werkt. Het BPSS-kwadrant ondersteunt kinderartsen om breder te kijken, beter te signaleren en gerichter te verwijzen.

Wienke Galama (rechts) is neuroloog in Bernhoven, Uden, en Jolanda Schieving (links) is kinderneuroloog in het Radboudumc in Nijmegen. Ze werken op verschillende plekken maar delen eenzelfde visie op zorg, samenwerking en het vak.

Is sneller introduceren van volledig enterale voeding bij prematuren veilig? | Een risicostratificatietool voor het voorspellen van de ernst van pneumonie

Vaccinaties zijn een hoeksteen van de preventieve kindergeneeskunde. Door nieuwe inzichten en nieuwe vaccins verandert het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) voortdurend. In dit artikel bespreken we de belangrijkste immunologische basisprincipes van vaccinatie, zoals actieve versus passieve bescherming, het verschil tussen levend-verzwakte en niet-levende vaccins en het belang van het immunologisch geheugen. We koppelen dit aan vragen uit de praktijk, zoals over de timing van de BMR-vaccinatie. Ook wordt ingegaan op maternale vaccinatie en het fenomeen blunting. Daarnaast belichten we recente wijzigingen in het RVP en de introductie van nirsevimab tegen RS-virus. Tot slot kijken we vooruit naar toekomstige ontwikkelingen, zoals mucosale vaccins en het toenemend gebruik van mRNA-technologie. Hiermee krijgt de algemeen kinderarts een beter inzicht in de onderliggende principes van vaccinaties en de opzet van en keuzes binnen het vaccinatieschema.

Hyperkaliëmie wordt gedefinieerd als een serumkaliumconcentratie van ≥ 5,5 mmol/l en wordt gereguleerd door excretie door de nieren en de transcellulaire shift. In dit artikel bespreken we de verschillende oorzaken die de kaliumregulatie kunnen verstoren en besteden we aandacht aan de minder vaak voorkomende transfusie-gerelateerde hyperkaliëmie. Aangezien ernstige hyperkaliëmie (> 7,0 mmol/l) kan leiden tot potentieel levensbedreigende complicaties, zijn snelle herkenning en adequate behandeling cruciaal. De behandeling van hyperkaliëmie is drievoudig: stabiliseren van het myocard, bevorderen van de intracellulaire shift en excretie van kalium uit het lichaam. Dit artikel geeft een overzicht van de diverse behandelopties en een stapsgewijze aanpak voor in de praktijk.

Kinkhoest is een groeiend probleem in de algemene ziekenhuizen, maar ook op de kinder-intensive care (PICU) worden de complicaties van deze ziekte veel gezien. Een aantal factoren zijn voorspellers voor morbiditeit en mortaliteit. Tot die factoren behoort ook het leukocytengetal en de snelheid waarmee dat stijgt. Een leukocytengetal van > 30 × 109 bij presentatie is een reden voor opname ter observatie. Andere factoren zoals prematuriteit, een lager geboortegewicht en leeftijd van presentatie spelen mogelijk ook een rol. Refractaire hypoxemie en pulmonale hypertensie zijn ernstige complicaties die zorgen voor een hoge mortaliteit. Bij zuigelingen moet vooral rekening worden gehouden met het risico op apneus.