Praktische Pediatrie

De rol van coffeïne bij bronchiolitis-gerelateerde apneus | Maternale RSV-vaccinatie tijdens de zwangerschap versus passieve neonatale immunisatie

Nachtelijke gebeurtenissen bij kinderen zoals abnormale bewegingen, abnormale ademhaling, praten of verward gedrag tijdens de slaap, komen vaak voor en veroorzaken regelmatig ongerustheid bij ouders. Aan de hand van casussen geven we inzicht in de mogelijke oorzaken van nachtelijk gedrag, variërend van normale slaapbewegingen tot parasomnieën, nachtelijke epileptische aanvallen en slaap-gerelateerde ademhalingsstoornissen. We beschrijven de normale slaapontwikkeling bij kinderen, de classificatie van afwijkend nachtelijk gedrag en de invloed van biologische, neurologische en psychologische factoren. Daarnaast bespreken we de diagnostische aanpak, waaronder observatie, EEG en slaaponderzoek en differentiaaldiagnostiek van epilepsie en parasomnieën. Tot slot worden behandelopties besproken, zoals gedragsinterventies, medicatie en ouderbegeleiding. Het artikel biedt een praktisch kader voor herkenning van specifieke diagnoses, beoordeling en begeleiding van kinderen met nachtelijk vreemd gedrag in de slaap.

Taalbarrières vormen een belangrijke uitdaging voor kwalitatief goede en toegankelijke zorg. Zo’n 10% van de Nederlandse bevolking beheerst de Nederlandse taal onvoldoende voor medische gesprekken. Professionele tolken worden te weinig ingezet. Onduidelijkheid over of ontbreken van financiering voor tolken en onbekendheid met beleid en richtlijnen zijn belangrijke oorzaken. Andere personen laten tolken, zoals familieleden of kinderen, brengt risico’s met zich mee, waaronder onvolledige informatieoverdracht en belasting van het kind. Dit kan leiden tot misdiagnoses, verminderde therapietrouw en hogere zorgkosten. Effectieve zorg vraagt niet alleen aandacht voor taal, maar ook voor interculturele communicatie en verschillen in communicatiestijl. Door professionele tolken structureel in te zetten, kan de communicatie beter worden afgestemd op culturele verwachtingen.

Brandwonden staan in de top 5 van ernstige ongevallen bij kinderen van 0 tot 3 jaar. Deze verwondingen kunnen leiden tot ernstige littekens met zowel functionele, emotionele als psychische gevolgen. Iedereen werkzaam in de acute geneeskunde kan hiermee geconfronteerd worden. Gelukkig is de kans op overleving van kinderen met ernstige brandwonden de laatste decennia sterk toegenomen. Maar dat vereist wel een adequate, volgens de meest recente inzichten en op kinderen toegeruste behandeling. Deze begint al met de initiële opvang. Aan de hand van een casus bespreken wij het acute beloop en behandeling van een kind met ernstige brandwonden.

Vaccinaties hebben geleid tot een sterke afname van infectieziekten. Zorgen over bijwerkingen als pijn, koorts en malaise kunnen de vaccinatiegraad beïnvloeden. Hoewel deze reacties meestal mild en tijdelijk zijn, kunnen ze bij ouders ongerustheid veroorzaken en bijdragen aan vaccinatietwijfel. Paracetamol wordt vaak gebruikt om post-vaccinatieklachten bij kinderen te verlichten. Profylactisch gebruik van paracetamol kan koorts en lokale klachten verminderen, maar verschillende studies laten zien dat het bij bepaalde vaccinaties gepaard kan gaan met een lagere antilichaamrespons, vooral bij toxoïd- en geconjugeerde vaccins. Dit effect wordt vermoedelijk veroorzaakt door remming van inflammatoire signalen die belangrijk zijn voor een optimale T- en B-celactivatie. Opvallend is dat dit effect niet bij alle vaccintypen wordt waargenomen en dat beschermende antistofniveaus doorgaans behouden blijven. Internationale en nationale richtlijnen adviseren om paracetamol niet standaard profylactisch toe te dienen rondom vaccinatie, maar het therapeutisch te gebruiken bij duidelijke klachten. In specifieke situaties zoals een verhoogd risico op koortsconvulsies kan profylactisch gebruik worden overwogen. Een zorgvuldige afweging en goede communicatie met de ouders zijn hierbij essentieel.

Goed zien is belangrijk voor de algemene ontwikkeling van kinderen, omdat goed zicht de basis vormt voor leren, motorische groei en sociale interacties. Vroegtijdige opsporing van visusbedreigende oogafwijkingen en accurate verwijzing zijn essentieel om tijdig de juiste behandeling te starten. Ook tijdige signalering van oogheelkundige symptomen die duiden op systemische aandoeningen, syndromen of chromosomale afwijkingen is essentieel. In Nederland worden kinderen volgens een vast schema gescreend door de jeugdgezondheidszorg (JGZ). De nadruk ligt hierbij op detectie van amblyopie (lui oog), strabisme en afwijkingen die de beeldvorming in het oog belemmeren. Naast beoordeling van de rode fundusreflex vanaf de eerste levensmaand, wordt een anamnese afgenomen gericht op het herkennen van visusklachten op verschillende leeftijden, wordt screenend onderzoek naar oogafwijkingen gedaan en wordt een visustest afgenomen op de leeftijd van 42-48 en van 54-66 maanden. Omdat niet alle kinderen het consultatiebureau bezoeken, is kennis over klachten en symptomen die de visuele ontwikkeling belemmeren ook relevant voor kinderartsen.