Physios

Het effect van fysiotherapie wordt niet alleen bepaald door specifieke therapeutische factoren. Een substantieel deel kan toegeschreven worden aan andere aspecten van de therapie, namelijk contextuele factoren. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat deze contextuele factoren in te zetten zijn in de behandeling, om zo de positieve invloed van de behandeling te vergroten en de negatieve invloed te verkleinen. Deze e-learningmodule geeft een overzicht van de voor de fysiotherapie relevante contextuele factoren en de manier waarop de fysiotherapeut deze kan benutten en beïnvloeden in de behandeling. Daarbij is er extra aandacht voor de rol van taalgebruik van de fysiotherapeut. Het doel is dat lezer zich bewust wordt van het bestaan van contextuele factoren, en van mogelijkheden om die bewust(er) te benutten en beïnvloeden in de behandeling om zodoende de behandeluitkomsten te optimaliseren.

Aanhoudende klachten na licht traumatisch hoofd-hersenletsel (ALTHL) komen vaker voor dan wordt aangenomen. Deze e-learningmodule benadrukt het belang van een integrale benadering van de behandeling en bepleit de cruciale rol van de fysiotherapeut als casemanager bij deze complexe patiëntengroep. Het multidisciplinaire karakter van de zorg is essentieel om aanhoudende klachten effectief te kunnen diagnosticeren en behandelen. In deze e-learningmodule komen zes domeinen aan de orde die mogelijke verklaringen bieden voor deze klachten. Per domein worden diagnostiek en behandelopties kort toegelicht en geïllustreerd aan de hand van een casus. Deze e-learningmodule geeft aanbevelingen over hoe de zorg in de beginfase te organiseren is, met de fysiotherapeut als casemanager.

Vanwege de opwarming van de aarde komen hittegolven steeds vaker voor. Veel kwetsbare ouderen ondervinden hiervan veel hinder, zeker als er sprake is van multimorbiditeit. Denk hierbij onder meer aan hart- en vaatziekten en longaandoeningen. Kwetsbare ouderen zijn extra gevoelig voor hittestress. Het is van belang om signalen die hierop wijzen tijdig op te merken, en maatregelen te nemen. Niet alleen ter behandeling, maar ook om hittestress te voorkomen. Dat kan op persoonlijk niveau, maar ook door aanpassingen in de woning van cliënten en in de woonomgeving. Ook fysiotherapeuten kunnen hierbij een belangrijke rol spelen, bijvoorbeeld door tijdens een hittegolf hun behandeluren aan te passen, de intensiteit van de oefeningen te verminderen en door cliënten te adviseren over effectieve interventies om de gevolgen van hittestress te reduceren.

Voetproblemen bij reumatische aandoeningen kunnen leiden tot beperkingen in fysieke activiteit, waardoor mensen niet kunnen voldoen aan de beweegnorm. Deze voetproblemen ontstaan vaak geleidelijk en met name de standsafwijkingen en schade in voetgewrichten zijn irreversibel. Daarom is het belangrijk deze problemen tijdig te signaleren en te verwijzen naar een gespecialiseerde professional. Dit artikel geeft een overzicht van de diagnostiek en mogelijke behandelopties van voetklachten bij reumatische aandoeningen waarbij verschillende disciplines betrokken zijn.

Het doormaken van een CVA heeft vaak grote gevolgen voor cliënten en hun naastbetrokkenen. Ergotherapeuten en fysiotherapeuten in de eerste lijn leveren beide, elk vanuit hun eigen beroepsdomein, een belangrijke bijdrage aan het herstel, met als doel dat cliënten hun dagelijkse activiteiten weer gaan oppakken. Ergotherapeuten richten zich op het herstel en het leren omgaan met het verlies van motorische, cognitieve en psychosociale vaardigheden. Fysiotherapeuten richten zich meer op de motorische vaardigheden en het bewegend functioneren. Door interprofessioneel samen te werken zijn behandelaren in staat om beter om te gaan met de complexiteit van hulpvragen, efficiënter te werken en passende ondersteuning en zorg te bieden. Interprofessioneel samenwerken vereist van behandelaren inzicht in elkaars vakgebied, vertrouwen, inlevingsvermogen en geduld. Daarnaast heeft elke behandelaar een belangrijke signalerende functie om cliënten tijdig naar de juiste behandelaar te verwijzen

Met de bewijsdrift naar zuivere effecten heeft de beroepsgroep fysiotherapie zich onbedoeld de afgelopen decennia in de nesten gewerkt. Sterker: fysiotherapeuten hebben in de eigen staart gebeten door ‘evidence based medicine’ eenzijdig te gebruiken. Onze richtlijnen en statements zijn te hiërarchisch ingedeeld volgens de gangbare wetenschappelijke en maatschappelijke opvatting. Het sluit aan bij de traditionele ‘Popperiaanse’ zoektocht naar een waardevrije verticale kennisladder. Hoog op de kennisladder staan de therapieën waar harde bewijzen voor zijn. Deze behandelingen vertegenwoordigen de objectieve waarheid met de randomized clinical trial (RCT) als hoogste goed en gouden standaard. Op de onderste trede staan de behandelingen gebaseerd op praktijkconsensus die schromelijke wordt ondergewaardeerd. Gelukkig nam oud-minister Robbert Dijkgraaf afstand van de huidige hiërarchische ranking. Hij pleitte voor een horizontale kenniswaaier met plaats voor het ambacht. Met de introductie van het complexiteitsdenken kan het ambacht de plek krijgen die het verdient. Fysiotherapeuten hebben nu eenmaal te maken onzekerheden in hun werk en het is handig om daar ruimte voor te maken in de praktijk. Om vorm te geven aan deze nieuwe ontwikkeling, waar praktijkkennis de plek krijgt die het verdient, is het misschien tijd voor een ‘jamsessie’ zoals in de muziekwereld wordt gehanteerd. Jammen staat voor samenwerking in vrijheid en is te gebruiken als metafoor om het debat met de verschillende actoren te voeren.