Physios

Er is een nieuw tijdperk aangebroken in de behandeling van obesitas, nu er een groeiend aantal zeer effectieve medicijnen beschikbaar is gekomen. Hoewel deze nieuwe geneesmiddelen veelbelovend zijn, is het belangrijk om te voorkómen dat ze worden beschouwd als dé oplossing voor obesitas, zeker gezien hun mogelijk nadelige effect op de spiermassa. Een gezonde leefstijl blijft de basis voor zowel de preventie als de behandeling van obesitas. Dit artikel geeft een actueel overzicht van de huidige evidentie omtrent gewichtsreductie met behulp van de nieuwste geneesmiddelen in het kader van obesitasmanagement. Daarnaast wordt het belang benadrukt van kwaliteitsvol gewichtsverlies. Concreet betekent dit het behoud van zoveel mogelijk spiermassa en het verlies van overtollige vetmassa tijdens een intensieve periode van gewichtsverlies. Verder komen in dit artikel alternatieve, complementaire beweeg- en voedingsinterventies aan de orde om samen met de farmacologische therapie het spiermassaverlies in te perken of te voorkomen.

Nekpijn is een complexe en multidimensionale aandoening. Resultaten in onderzoekscontext weerspiegelen daarbij niet altijd de klinische praktijk, en houden daarbij weinig rekening met de heterogeniteit van deze groep patiënten. De laatste jaren krijgt geïndividualiseerde therapie steeds meer aandacht, al is een groot deel van de evidentie hierover gebaseerd op studies over lage rugpijn. Het doel van dit artikel is om een overzicht te schetsen van wat geïndividualiseerde behandelingen voor nekpijn precies kunnen inhouden en waarmee rekening dient te worden gehouden bij diagnostiek en therapie. Verder onderzoek is noodzakelijk voor een goede implementatie in de klinische praktijk.

De omgeving bepaalt grotendeels wat voor acties iemand onderneemt. Fysiotherapie in een eerstelijns praktijk heeft andere karakteristieken dan fysiotherapie in een ziekenhuis of instelling, maar er zijn ook overeenkomsten. Dit artikel noemt kenmerken van zowel de extramurale fysiotherapie (eerste lijn) als de intramurale fysiotherapie (tweede en derde lijn). Vaak wordt gesproken over ‘muren’ of ‘schotten’ tussen de verschillende lijnen van de gezondheidszorg. Welke rol spelen deze denkbeeldige muren in de fysiotherapie? Muren kunnen bescherming bieden, maar moeten ook nogal eens – met name vanuit het belang van de patiënt – geslecht worden (transmurale fysiotherapeutische zorg). Ongeacht de omgeving waarin fysiotherapeuten werken, als ze hun passie kunnen vinden en hun talenten kunnen ontwikkelen, heeft dat voordelen voor het werkplezier en de gezondheid van de therapeuten zelf. In het algemeen kijken fysiotherapeuten die met pensioen gaan, met plezier terug op hun werkende leven.

Diabesitas is het samengaan van obesitas en diabetes type 2. Obesitas verhoogt het risico op insulineresistentie en diabetes, terwijl diabetes op zijn beurt gewichtstoename kan bevorderen. De kern van het probleem ligt bij een teveel aan vetmassa in verhouding tot de vetvrije massa, vooral door toename van buikvet en een verminderde spierkwaliteit. Dit leidt tot laaggradige ontstekingsreacties en een verminderde insulinegevoeligheid. De diagnose diabesitas wordt gesteld op basis van de BMI (body mass index) en/of de buikomtrek. Er zijn ook meer geavanceerde methodes, zoals testen op insulineresistentie voor de component obesitas, en HbA1c-waarden voor de diagnose diabetes. Risicofactoren voor het ontwikkelen van diabesitas zijn onder meer overgewicht, leeftijd, genetische aanleg en leefstijl (voeding, fysieke activiteit, stressmanagement). De aandoening vergroot de kans op complicaties zoals hart- en vaatziekten en andere comorbiditeiten. Een effectieve aanpak vraagt om medische behandeling én leefstijlverandering, met veel aandacht voor beweging en revalidatie. In de tekst zijn twee casussen opgenomen met de focus op de inspanningsrevalidatie.

Bij mensen met neurologische en geriatrische aandoeningen is motorisch leren, dat wil zeggen bewegingen efficiënt aanleren en verbeteren, vaak een hele uitdaging. Motorisch leren kan op veel verschillende manieren plaatsvinden, waarbij altijd rekening gehouden moet worden met verschillende patiëntkenmerken zoals de medische oorzaak en voorkeuren. In verschillende projecten hebben docent-onderzoekers van het Lectoraat Maatwerk in Leefstijl en Beweegzorg van Zuyd Hogeschool, in samenwerking met (inter)nationale partners waaronder fysiotherapeuten, de grote hoeveelheid wetenschappelijke theoretische kennis en veelal standaard benaderingen vertaald naar een goed onderbouwde gepersonaliseerde aanpak voor de praktijk. Zo zijn er op basis van een raamwerk voor motorisch leren allerlei tools ontwikkeld, zoals een kaartenset met 33 praktische voorbeelden van de zeven meest beschreven motorische leerstrategieën en een website met verdiepende informatie (www.motorisch-leren.nl). Het doel van deze e-learningmodule is om de lezer uit te nodigen het eigen handelen met betrekking tot motorisch leren onder de loep te nemen en te inspireren om nieuwe opties uit te proberen.

Een tweeluik over functionele neurologische stoornissen (FNS) zet de feiten op een rij, verduidelijkt de behandelstrategie en onderstreept het belang van heldere uitleg bij deze diagnose. In het eerste deel zijn de theoretische achtergronden besproken. Dit tweede deel gaat over de behandeling, gedeeltelijk aan de hand van een casus. Fysiotherapie speelt in de behandeling van FNS een cruciale rol en meerdere wetenschappelijke studies tonen inmiddels het positieve effect aan van fysiotherapie bij FNS. Als het brein de de juiste prikkels krijgt, kan het leren betere voorspellingen te maken en daardoor kan het functioneren herstellen.