AccreDidact Apotheker

Infectieziekten blijven wereldwijd een belangrijke oorzaak van ziekte en sterfte. Hoewel micro-organismen overal voorkomen en contact nauwelijks te vermijden is, biedt vaccinatie een effectieve manier om bescherming op te bouwen. Vaccins behoren tot de meest kosteneffectieve geneesmiddelen en hebben geleid tot uitroeiing van ziekten zoals pokken. Ook poliomyelitis staat mogelijk op het punt uitgeroeid te worden. In deze nascholing leert u hoe vaccins werken, hoe ze zijn samengesteld en wat hun effecten zijn. BLOK A behandelt de werking van vaccins, de inzet ervan binnen het Nederlands overheidsbeleid, en de toepassing in de dagelijkse praktijk van de apotheek. Er wordt ook aandacht besteed aan nieuwe vaccins, zoals die tegen COVID-19, gordelroos, meningokokken en pneumokokken bij ouderen. BLOK B gaat kort in op toekomstige vaccintoepassingen buiten infectieziekten, zoals in de oncologie en bij allergieën. Deze e-learning richt zich op vaccins ter preventie van infectieziekten. Voor specifieke productinformatie wordt verwezen naar bronnen als www.cbg-meb.nl en het Farmacotherapeutisch Kompas.

Fluor vaginalis is een van de meest voorkomende gynaecologische klachten in de huisartsenpraktijk, met een incidentie van 15,1 per 1.000 vrouwelijke patiënten per jaar. Vooral vrouwen in de reproductieve levensfase bezoeken hiervoor regelmatig de huisarts. In een normpraktijk wordt deze klacht gemiddeld tweemaal per week gezien. De klachten kunnen gepaard gaan met onzekerheid, ook omdat in circa een derde van de gevallen geen microbiologische oorzaak wordt gevonden. In deze nascholing leert u in BLOK A over de diagnostiek van fluor vaginalis, het belang van goed gynaecologisch onderzoek en het gebruik van fluorpreparaten. Ook de rol van de assistente, en het belang van aanvullend microbiologisch onderzoek, komen aan bod. In BLOK B ligt de focus op de behandeling: medicamenteus bij een juiste diagnose, terughoudend bij onverklaarde klachten, waarbij uitleg en geruststelling centraal staan. Ook wordt aandacht besteed aan situaties aan de apotheekbalie, waar vrouwen zich soms melden met vragen over jeuk of ongemak. Verwijzen naar de huisarts is dan vaak de juiste stap, gelet op de uiteenlopende oorzaken en de noodzaak van onderzoek. Deze e-learning helpt u klachten van fluor vaginalis effectief te herkennen, behandelen en adequaat te begeleiden.

Bij de behandeling van astma valt de meeste winst te behalen door therapietrouw te bevorderen en de inhalatietechniek te verbeteren. Maar liefst 70% van de patiënten gebruikt zijn inhalator onjuist, en ruim een derde gebruikt de medicatie niet volgens voorschrift. Goede voorlichting en begeleiding zijn dus essentieel — bij uitstek een taak voor de apotheker als medicatie-expert. In deze nascholing staat inhalatiemedicatie centraal. In BLOK A wordt ingegaan op het juiste gebruik van inhalatoren, de meest voorkomende fouten en de rol van de apotheek bij het verbeteren van gebruik en therapietrouw. BLOK B bespreekt de herziene NHG-Standaard Astma bij volwassenen (2020), inclusief diagnose en behandeling. Ook de behandeling van kinderen met astma komt aan bod, met het voorbehoud van de lopende herziening van de standaard uit 2014. Daarnaast is er aandacht voor de regionalisering van zorg en het belang van samenwerking tussen apothekers en huisartsen. Regionale formularia voor longzorg bieden kansen, maar worden soms belemmerd door het preferentiebeleid van zorgverzekeraars. De nascholing verwijst hierbij naar de handreiking van de Long Alliantie Nederland als praktische ondersteuning.

Het omgaan met (potentieel) geneesmiddelenmisbruik en -verslaving is een veelvoorkomend ethisch dilemma in de apotheek. Met name bij opioïden en benzodiazepinen ervaren apothekers een spanningsveld tussen het voorkomen van verslavingsgedrag en het behouden van vertrouwen, terwijl ook huisartsen hiermee te maken hebben. Deze nascholing bespreekt de actuele problematiek rond verslaving, mede ingegeven door de opioïdencrisis in de Verenigde Staten. In 2018 overleden daar bijna 47.000 mensen aan een opioïdoverdosis. Ook in Nederland nam het gebruik van opioïden lange tijd toe. Beleidsmaatregelen, zoals die van de Taakgroep Gepast Gebruik van Opioïden, proberen hier sindsdien verandering in te brengen. In BLOK A wordt verslaving in brede zin besproken: risicofactoren, signalering en begeleiding. BLOK B richt zich op geneesmiddelenverslaving, met nadruk op opioïden en benzodiazepinen. De nascholing besteedt aandacht aan hoe u als huisarts of apotheker kunt herkennen, handelen en samenwerken in de aanpak van verslavingsproblematiek. Deze e-learning biedt u handvatten om bij te dragen aan veilige zorg en schadebeperking bij patiënten met (een risico op) middelenmisbruik.

Per 1.000 patiënten ziet de huisarts jaarlijks ongeveer 50 gevallen van bacteriële huidinfecties. Het gaat hierbij om een veelvoorkomende klacht die vaak snel en effectief te behandelen is, doorgaans zonder psychosociale belasting. Volgens de NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties kan de huisarts het merendeel van deze infecties zelfstandig behandelen. In deze nascholing wordt in onderdeel A1 en A2 ingegaan op tien veelvoorkomende bacteriële huidinfecties. Vervolgens worden in onderdeel A3 bijpassende casussen met beeldmateriaal gepresenteerd. In BLOK B worden deze casussen verder uitgediept aan de hand van verdiepende vragen en bespreking. Naast diagnostiek en behandeling komen keuzes in antibioticatherapie aan bod: smal- of breedspectrum, orale of lokale behandeling, aandacht voor resistentieontwikkeling (waaronder MRSA) en de rol van bètalactamase. Er is speciale aandacht voor impetigo (krentenbaard), met actuele inzichten over het gebruik van lokale antimicrobiële middelen, zoals mupirocine, en het moment waarop orale therapie is aangewezen. Deze e-learning helpt u om uw kennis over diagnostiek en behandeling van bacteriële huidinfecties op te frissen en volgens de richtlijnen toe te passen in de dagelijkse praktijk.

Hoofdpijn is een veelvoorkomende, maar vaak onderschatte klacht. Veel patiënten ervaren terugkerende aanvallen die hun dagelijks functioneren beïnvloeden, niet alleen tijdens maar ook tussen de aanvallen. Angst voor nieuwe hoofdpijn leidt regelmatig tot vermijding van bepaalde activiteiten of voeding. Toch wordt voor hoofdpijn zelden medische hulp gezocht; ook in de apotheek wordt het onderwerp nauwelijks spontaan besproken. In deze nascholing wordt aandacht besteed aan de herkenning, indeling en medicamenteuze behandeling van verschillende soorten hoofdpijn. Daarbij volgen we de ICHD-3-classificatie van de International Headache Society (IHS), zoals ook gebruikt in de Nederlandse richtlijnen. In BLOK A ligt de nadruk op spanningshoofdpijn (tension-type-headache) en migraine. Het onderscheid tussen beide is soms lastig, vooral bij patiënten met beide vormen. In BLOK B wordt ingegaan op chronische dagelijkse hoofdpijn, met speciale aandacht voor medicatieovergebruikshoofdpijn. Daarnaast komen clusterhoofdpijn en trigeminusneuralgie aan bod, voor zover het de medicamenteuze behandeling betreft. U leert hoe u hoofdpijn kunt classificeren, hoe u medicatieovergebruik herkent en hoe u patiënten verantwoord kunt begeleiden. Deze e-learning helpt u een beter inzicht te krijgen in een klacht die veel voorkomt, maar vaak onbesproken blijft.