AccreDidact Apotheker

Deze nascholing is bijgewerkt in april 2025. ADHD is tegenwoordig een veelbesproken onderwerp, zowel binnen de medische wereld als in het publieke debat. Sinds de eerste versie van deze nascholing in 2014 is de aandacht voor ADHD alleen maar toegenomen. Discussies over medicalisering — bijvoorbeeld door de richtlijn ADHD bij volwassenen, die meer volwassenen toegang geeft tot behandeling — staan lijnrecht tegenover de beweging rond ‘neurodiversiteit’, die benadrukt dat afwijkend gedrag niet per se een stoornis is. Deze e-learning biedt een actuele update op het gebied van ADHD, mede naar aanleiding van nieuwe medicamenteuze opties en toenemende complexiteit in de behandeling. ADHD wordt vaak gezien als een stoornis bij kinderen, met typische symptomen als impulsiviteit en hyperactiviteit. De farmacologische behandeling bestaat grotendeels uit stimulantia zoals methylfenidaat en (lis)dexamfetamine, maar ook guanfacine en off-label middelen worden ingezet. Blok A bespreekt de farmacologie van de beschikbare middelen. Blok B gaat in op de effectiviteit en bijwerkingen in de klinische praktijk. Relevante, maar mogelijk niet in de G-standaard of Kennisbank opgenomen interacties worden eveneens belicht op basis van klinische inschatting. Deze nascholing biedt u daarmee een breed en actueel overzicht van de behandeling van ADHD.

Pijn op de borst is een veelvoorkomende klacht in de huisartsenpraktijk, met een brede differentiële diagnose. Op basis van anamnese, voorgeschiedenis, risicofactoren en lichamelijk onderzoek maakt u als huisarts een eerste inschatting. Soms is een acuut coronair syndroom (ACS) direct verdacht, maar vaak blijft de oorzaak onduidelijk. In 8% tot 15% van de gevallen is de oorzaak cardiovasculair. In vergelijking met de Spoedeisende Hulp (SEH), waar 54% van de patiënten met pijn op de borst een cardiovasculaire oorzaak heeft, is dit in de huisartsenpraktijk slechts 13%. Hier worden vooral skelet- en spierproblemen, gastro-intestinale ziekten, psychopathologie en luchtwegaandoeningen vastgesteld. Deze e-learning richt zich op de herkenning en farmacologische behandeling van coronairlijden. In Blok A worden de relevante geneesmiddelen besproken, waaronder bloedverdunners, bètablokkers, ACE-remmers, statines, nitraten en calciumantagonisten. Blok B behandelt de rol van de apotheker, met aandacht voor polyfarmacie, interacties en het voorkomen van bijwerkingen. Een tijdige, juiste behandeling is cruciaal bij ACS. De nascholing helpt u om coronairlijden effectiever te herkennen en medicamenteus te begeleiden — in nauwe samenwerking met de apotheker, die hierbij een essentiële rol vervult.

Pijn is een veelvoorkomend en ingrijpend symptoom bij kanker. In de curatieve fase ervaart ongeveer een derde van de patiënten pijnklachten. Dit percentage stijgt bij uitzaaiingen of gevorderde ziekte, tot zelfs driekwart in de terminale fase. Bij de helft van de patiënten is de pijn onvoldoende onder controle. De impact is zowel lichamelijk als emotioneel groot. Deze nascholing richt zich op het verbeteren van pijnbehandeling bij kanker. In BLOK A wordt ingegaan op barrières bij artsen en patiënten, het belang van pijnmeting en -herkenning, en een integrale aanpak van pijn. Ook de organisatie van zorg in de laatste levensfase, inclusief de taakverdeling tussen zorgverleners en apothekers, komt aan bod. BLOK B behandelt de farmacologische pijnbestrijding, met nadruk op opioïden (stap 3 van de WHO-pijnladder) en doorbraakpijn. Tevens worden adjuvante analgetica en behandeling van specifieke patiëntgroepen besproken. De e-learning verwijst naar de richtlijn van 2019 van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie, die eerdere richtlijnen vervangt. Ook de NHG-Standaard Pijn (2018–2021, in herziening) wordt betrokken. Deze nascholing helpt u pijn bij kanker doeltreffender te herkennen en behandelen.

Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is een chronische longaandoening waarvan de prevalentie in de afgelopen decennia sterk is toegenomen. Volgens huisartsenregistraties heeft circa 2% van de Nederlandse bevolking COPD, al wordt vermoed dat het werkelijke cijfer door onderdiagnostiek aanzienlijk hoger ligt. Roken blijft de belangrijkste risicofactor, maar ook abnormale longontwikkeling op jonge leeftijd speelt een rol. De aandoening komt vooral voor bij mensen ouder dan 40 jaar, en de prevalentie bij vrouwen stijgt. COPD is een progressieve ziekte met aanzienlijke impact op de kwaliteit van leven. De ervaren ziektelast varieert sterk per patiënt en vormt het uitgangspunt voor het behandelbeleid. Deze e-learning helpt u bij het terugdringen van klachten op korte termijn en het voorkomen van longfunctiedaling en complicaties op lange termijn. In BLOK A leert u hoe u de ziektelastmeter inzet in het gesprek met de patiënt, gericht op leefstijlverandering zoals stoppen met roken en voldoende bewegen. BLOK B behandelt de rol van luchtwegmedicatie, die bij COPD primair klachtenverlichting biedt en bij een subgroep het aantal longaanvallen kan verminderen. Deze nascholing ondersteunt u in het optimaliseren van de zorg voor patiënten met COPD, vanuit een gepersonaliseerde benadering.

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) komen frequent voor, vaak zonder klachten, maar onbehandeld kunnen ze ernstige gezondheidsschade veroorzaken. Huisartsen voeren ruim 60% van de soa-consulten in Nederland uit. Daarbij zijn voorlichting over veilige seks, partnerwaarschuwing en een passende behandeling essentieel. De apotheker speelt een belangrijke rol in de medicatie-uitgifte en het bieden van discrete, deskundige begeleiding. Deze nascholing biedt een actueel overzicht van diagnostiek, behandeling en preventie van soa’s. In BLOK A wordt ingegaan op de rol van de huisarts en apotheker bij soa-zorg, inclusief communicatie en medicatieverstrekking. BLOK B behandelt het gebruik van PrEP (pre-expositieprofylaxe), een effectieve preventieve maatregel tegen hiv, die vraagt om goede farmacotherapeutische begeleiding. De e-learning is gebaseerd op de NHG-Standaard Het soa-consult (2025), de multidisciplinaire richtlijnen Seksueel overdraagbare aandoeningen (update 2019) en Pre-expositie profylaxe (PrEP) ter preventie van hiv (update 2022). Na afloop wordt geadviseerd om lokale afspraken rondom soa-zorg en preventie te herzien en aan te scherpen.

Deze nascholing is op een aantal punten herzien in februari 2025. Het gebruik van geneesmiddelen tijdens zwangerschap en borstvoeding vereist uiterste zorgvuldigheid. Historische tragedies zoals die met thalidomide (Softenon®) en DES onderstrepen de ernstige risico’s voor het ongeboren kind. Tegelijkertijd is medicatie bij sommige aandoeningen onmisbaar, ook bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. In deze nascholing staat het verantwoord gebruik van geneesmiddelen rond de zwangerschap centraal. In BLOK A wordt ingegaan op de risico’s en afwegingen bij medicatiegebruik vóór, tijdens en na de zwangerschap. Hierbij komen zowel noodzakelijke farmacotherapie als alternatieven en leefstijladviezen aan bod. BLOK B focust op de rol van u als apotheker: informeren, controleren, signaleren van contra-indicaties en correct communiceren met andere zorgverleners. Kennis van de embryonale ontwikkeling in combinatie met farmacologische expertise is van vitaal belang. Tegelijk is de wijze van communicatie cruciaal: het evenwicht tussen geruststellen en eerlijk informeren vereist zorgvuldigheid. Deze e-learning helpt u bij het optimaliseren van uw adviserende en signalerende rol in de apotheek, om zo bij te dragen aan veilige farmacotherapie in deze kwetsbare periode.