Nascholing voor en door zorgprofessionals

De laatste jaren is de aandacht voor medicatiefouten flink toegenomen. Uit diverse rapporten blijkt dat het aantal medicatiefouten met de daarmee gepaard gaande gevolgen onaanvaardbaar hoog is. Farmaceutische zorg is een complex proces waarbij veel zorgverleners betrokken zijn. Met name op een Intensive Care, waar ernstig zieke patiënten met vaak uitgebreide comorbiditeit en polyfarmacie zijn opgenomen, zijn de risico’s op medicatiefouten groot. Inmiddels is duidelijk geworden aan welke risicovolle handelingen met medicatie aandacht moet worden besteed om het aantal vermijdbare medicatiefouten en de schade daarvan terug te dringen. Overdracht van medicatiegegevens, voor toediening geprotocolleerd gereed maken van medicatie, interactiebewaking en toediening van medicatie verdienen daarbij in het bijzonder de aandacht. Aan de hand van de beschrijving van de farmaceutische zorgketen wordt per onderdeel aangegeven wat mogelijke oplossingen zijn om medicatiefouten te vermijden.

Cliënten die zich in de praktijk melden, moeten vaak iets aan hun gedrag veranderen. Soms slechts weinig, maar veel vaker moeten ze veranderen op verschillende terreinen, waaronder leefstijl. De praktijk leert dat dit vrijwel niet gebeurt. De fysiotherapeut dient dan ook niet alleen maar expert te zijn op het gebied van, bijvoorbeeld de knie, maar ook op het gebied van gedragsverandering. In dit artikel over leefstijlcoaching wordt een model geïntroduceerd dat een overzicht biedt van de belangrijkste thema's en instrumenten die de fysiotherapeut tot zijn beschikking heeft om cliënten te begeleiden bij het veranderen van hun leefstijl.

Montelukast is een leukotriënenreceptorantagonist en wordt gebruikt bij de behandeling van astma. In vergelijking met inhalatiecorticosteroïden (ics) is het effect van montelukast minder uitgesproken. Bij onvoldoende effect van ics kan het, net als het ophogen van de ics-dosering of toevoegen van langwerkende bètamimetica, wel een rol spelen. Montelukast is effectief bij de preventie van (geïsoleerde) inspanningsgebonden astma. Bij kinderen is er geen plaats voor montelukast bij een acute astma-aanval. Ook bij peuters met recidiverend piepen en hoestklachten is er onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor effectiviteit. Bij allergische rinitis is montelukast effectiever dan placebo, maar waarschijnlijk minder effectief dan nasale corticosteroïden. Als bijwerkingen komen buikpijn en (soms heftige) hoofdpijn voor, vaak licht van aard. Nachtmerries kunnen optreden en gedragsveranderingen zijn incidenteel beschreven.

Een effectief ontslagproces is een gepland programma dat voorziet in continuïteit van de zorg en tegemoetkomt aan de zorgbehoeften van de patiënt na ontslag uit het ziekenhuis. Het is een complex proces met veel verschillende inhoudelijke en tijdgebonden aspecten dat goed gestructureerd en gecoördineerd moet worden. De toename van het aantal oudere patiënten, de verkorting van de opnameduur en de complexiteit van het ontslagproces maken het belang van een klinisch pad Ontslag duidelijk. Binnen dit klinisch pad wordt het ontslagproces beschreven en de continuïteit ervan bewaakt. Dit artikel beschrijft de aanleiding, ontwikkeling en resultaten van het klinisch pad Ontslag.

Teleconferencing, teleconsulting en telemedicine zijn binnen de IC-geneeskunde toepassingen van eHealth waarbij in toenemende mate de verantwoordelijkheid bij de intensivist op afstand is gelegd. In eerste instantie wordt bij een arbeidsintensief proces als intensive care met een hoog risico op levensbedreigende situaties niet gedacht aan een toepassing van zorg op afstand. Juist daarom echter heeft in de VS telemedicine zijn intrede gedaan om het gebrek aan intensivisten op te vangen. Er blijkt een toegenomen adherentie aan richtlijnen en protocollen. Met telemedicine wordt sneller op afwijkende parameters gereageerd. De behandelduur op de ICU en de sterfte nemen significant af. In de Nederlandse situatie heeft telemedicine een plaats in het opheffen van discontinuïteit gedurende de avond-, nacht- en weekenduren op IC-afdelingen.

Invasieve mechanische beademing bij patiënten met COPD is vaak lastig. Er is sprake van luchtwegobstructie en een verminderde elasticiteit van de longen. Daarnaast is er door hyperinflatie een groter risico op barotrauma. Het is dan ook belangrijk problemen als airtrapping en patiëntventilator- asynchronie tijdig te herkennen. Door op de beademingsapparatuur de juiste instellingen te kiezen kunnen zowel de ademarbeid van de patiënt als complicaties door de beademing worden verminderd. Het juist instellen van ademhalingsfrequentie, inspiratie-expiratieratio en PEEP-niveau is daarbij essentieel.