Nascholing voor en door zorgprofessionals

Veel fysiotherapeuten vinden het optreden van winging en tilting lastig te corrigeren en daar komt bij dat er in de literatuur zeer beperkt evidence based informatie te vinden is. Het belangrijkste principe bij de controle van de scapula is dat het gewicht en positie van de arm een verstorende invloed hebben op de positie van de scapula. De thoracoscapulaire spiergroep moet anticiperen op deze krachtsuitoefening om een optimale positie van de scapula te waarborgen en zo bij te dragen aan een optimale stand in het glenohumerale gewricht. Het behandelen van fenomenen zoals winging en tilting is op te vatten als het corrigeren van bewegingsfouten. Inzichten over motorisch leren kunnen dan richting geven in de praktijk. In dit artikel wordt op basis van deze inzichten de oefentherapeutische interventie beschreven.

Geschat wordt dat ruim een derde van de bewoners in verzorgingsen verpleeghuizen lijdt aan visuele beperkingen als gevolg van een oogaandoening. In de Nederlandse bevolking is dat 5 procent. Het aandeel bewoners dat onnodig slechtziend is in verzorgings- en verpleeghuizen wordt op zeker twee derde geschat. De meest voorkomende oogaandoeningen zijn cataract of staar, glaucoom, maculadegeneratie en diabetische retinopathie. Deze oogaandoeningen kunnen uiteenlopende visuele beperkingen veroorzaken die niet altijd door de zorgprofessional als zodanig worden herkend. Cataract is behandelbaar, maar de andere drie oogaandoeningen zijn slechts af te remmen met behulp van medicatie. De oudere is veelal afhankelijk van ondersteuning door de zorgprofessional voor voldoende verlichting, juist kleurgebruik en het voorkómen van schittering. Om te weten welke mensen deze ondersteuning nodig hebben, is onderzoek naar visuele beperkingen van belang. De optometrist kan hierin een rol vervullen.

Een 19-jarige man presenteerde zich met het beeld van een meningitis en sepsis. Er werd gestart met antibiotica en dexamethason. Aanvullend onderzoek toonde een Staphylococcus aureus endocarditis van de aortaklep. In verband met een progressieve aortaklepinsufficiëntie en hartfalen was aortaklepvervanging noodzakelijk. Het postoperatieve beloop werd gecompliceerd door een intracerebrale bloeding onder orale anticoagulantia. Ondanks adequate antibiotische behandeling ontstonden er nieuwe abcessen rond de kunstklep. Chirurgische interventies waren niet meer mogelijk. De patiënt overleed aan de gevolgen van progressief hartfalen.

Provocatief coachen is een bijzondere vorm van communiceren: je daagt de patiënt met warmte en humor uit om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn eigen gedrag en manier van denken. Grondlegger is psychotherapeut Frank Farrelly. Hij ontdekte dat zijn patiënten heel goed reageerden op zijn humor en ‘botte’ opmerkingen. Ze toonden gezonder gedrag, ze hadden meer zelfvertrouwen en een realistischer zelfbeeld. Zijn aanpak is omgezet in een methode voor hulpverleners en coaches. Provocatieve vaardigheden zijn bijvoorbeeld overdrijven, advocaat van de duivel spelen en anekdotes vertellen. Goed toegepast levert het plezier en resultaat op voor zowel de fysiotherapeut als de patiënt.

In dit artikel gaan we in op het goed gebruiken van transferhulpmiddelen om het aantal klachten van het bewegingsapparaat bij zorgverleners terug te dringen. Landelijk wordt dit onder andere ondersteund door het invoeren van de Praktijkrichtlijnen, het transferprotocol, het denken in mobiliteitsklassen, transferhandboeken en de ruim 10.000 ErgoCoaches die naast hun gewone zorgtaken het aandachtsveld ‘ergonomie’ hebben. Deze maatregelen zijn terug te vinden in de arbocatalogi van de diverse branches. We werken hierna twee technieken in detail uit (het aanbrengen van de sling en de transfer van lig naar zit met een passieve tillift).

Bij de indicatiestelling voor een hartslag-apneumonitor in de thuissituatie staat de aanwezigheid van, of verhoogde kans op (verlengde) centrale apneus en bradycardie voorop. Bij kinderen met een zuurstofafhankelijkheid, of wanneer bewaking noodzakelijk is op het saturatieprofiel bij obstructieve ademhalingsproblematiek, wordt gebruikgemaakt van een pulsoximetriemonitor. Als een hartslag-apneumonitor is geïndiceerd, verdient het de voorkeur een monitor met geheugen te gebruiken. Geheugenmonitoring kan als diagnostisch instrument gebruikt worden en geeft de mogelijkheid tot inzicht in de aard en ernst van de alarmen. Dit draagt bij tot geruststelling van de ouders en bevordert het proces van besluitvorming ten aanzien van het stoppen van de monitor. Door de behandelend arts zal dan ook kritisch gekeken dienen te worden naar het type monitor dat wordt voorgeschreven.